Toora interneetiin barachuu
Barnoota kutaa darbee jiraatu
Barsiisonni moojulii, barnootaa fi meeshaalee irraa koorsii ijaaru. Barattoonni bilbila kamiyyuu irraa hordofu; adeemsi barsiisaa fi maatiidhaafis ni mul'ata.
Meeshaa barsiisuu seemistara bira darbee jiraatu
Barsiisaan hundi maxxansaa waraqaa hojii, yaadannoo fi qormaata darbanii kan bara barnootaa waliin du'u qaba: al tokko garee Telegram keessatti qoodamee, Waxabajjiitti awwaalamee, Fulbaanatti zeeroo irraa deebi'ee ijaarama. Meeshichi gaarii dha; qodaan isaa tu dogoggora.
Temari meeshaa sanaaf mana dhaabbataa kenna. Koorsiin moojuliiwwanii fi barnoota tartiibaan, dubbisa, viidiyoo, kuwizii, al tokko ijaarama; kutaalee fi waggoota keessatti irra deebi'amee tajaajila. Waraqaan hojii tokko al tokko fe'amee sadarkaalee fi kutaalee sirriitti erga; bara dhufus achuma jira.
Wanti hundi qunnamtii barattoonni dhugumaan qaban irratti ijaarame. Fuulonni salphaa dha, faayiloonni dhiibamoo dha, barnoonni al tokko fe'ames networkiin yommuu raafamu hojjechuu itti fufa; sababiin isaas koorsiin bilbila 3G Adaamaa keessatti hin banamne akka hin jirree ti.
dandeettii
Koorsii caasaa dhugaa qaban
Moojulii, barnoota tartiibaan taa'an, dubbisaa fi viidiyoo; al tokko ijaaramanii kutaalee fi waggoota keessatti irra deebiin fayyadamu.
Meeshaalee al tokko qoodaman
Waraqaan hojii yookiin dubbisni al tokko fe'amee sadarkaa fi kutaalee sirriif ergama. Kutaa itti aanuuf lammata hin fe'amu.
Adeemsa mul'atu
Iddoon barataan hundi koorsii keessatti gahe ni hordofama; barsiisaan eenyu akka duukaa bu'aa jiru qormaata dura beeka.
Galmee qabxii waliin hidhame
Kuwizii fi hojiin manaa koorsii keessa jiran bakka madaallii waliin hidhatu; hojiin koorsii bakka malutti lakkaa'ama.
Koorsiin akkamitti walitti dhufa
- 1
Moojuliiwwan caasessaa
Gosa barnootaa gara moojuliiwwanii fi barnoota tartiibaatti qoodaa. Barnoota hundatti dubbisa, viidiyoo fi kuwizii maxxansaa. Lafeen isaa waggaa waggaan irra deebi'amee tajaajila.
- 2
Barnoonni akkamitti akka banaman filadhaa
Hunda al tokkotti banaa, yookiin barattoonni karaa barsiisaan yaade akka deemaniif tartiibaan banaa.
- 3
Kutaalee sirrii filadhaa
Sadarkaalee fi kutaalee murtaa'aniif maxxansaa. Koorsiin tokko fe'iinsa dachaa tokko malee kutaa walfakkaataa hunda tajaajila.
- 4
Adeemsa yommuu ta'u ilaalaa
Iddoon barataa hundi koorsii keessatti barsiisaadhaaf ni mul'ata: eenyu akka xumure, eenyu akka dhaabe, eenyu akka hin jalqabin, qormaanni isiniif bira ga'uu dura.
Caasaa jijjiirama hojjettootaa dandamatu
Baasiin gadi fageenyaa jijjiirama barsiisotaa manneen barnootaa Itoophiyaa keessatti hin mul'atu: meeshaaleen barsiisaa deemuu isa waliin deemu; barsiisaan dhufu immoo dabtara duwwaa irraa jalqaba. Temari abbaa qabeenyummaa sirreessa: koorsii fi meeshaaleen kan iddoo hojii mana barnootaa ti malee kan herrega Telegram dhuunfaa yookiin maxxansaa laaptooppii dhuunfaa miti. Hojjettoonni yommuu jijjiiraman, barsiisaan itti aanu koorsii hojjetu dhaala, caasaa, dubbisa, kuwizii hunda waliin, irra deebi'ee ijaaruu irra fooyyessa.
Koorsiin caasaa dhugaa ti: moojuliiwwan barnoota tartiibaan taa'an qabatan; barnoonni hundis dubbisa, viidiyoo, waraqaalee hojii fi kuwizii shaakalaa isaa baata. Barsiisaan barnoonni tartiibaan banamuu, barattoonni karaa yaadame deemu, yookiin hundi al tokkotti banamuu, akka irra-deebiitiif, ni filata.
Walitti qabuun itti yaadamee salphaa dha: meeshaalee jiran maxxansaa, gaaffilee kuusaa irraa gara kuwizii barnootaatti harkisaa, koorsii bara darbee baay'isaatii sirreessaa. Barri lammaffaan koorsii tokkoo qooda xiqqoo isa jalqabaa baasa.
Meeshaalee, marsaa irra deebiin fe'uu malee
Manni kitaabaa meeshaalee bakka «garee WhatsApp akka kaabinee faayilaatti», kan manni barnootaa hundi beeku, kan tokkollee keessaa barbaadee argachuu hin dandeenye, bu'a. Waraqaan hojii, waraqaan qormaata darbee yookiin dubbisni al tokko fe'ama, al tokko ibsama, sadarkaa fi kutaalee arguu qabaniif erga. Fulbaana itti aanu ammas achuma jira, gosa barnootaa fi sadarkaadhaan argama malee ergaawwan chaattii kuma kudhan jala hin awwaalamu.
Ergi qiyyaafannoo sirrii qaba: faayilli tokko kutaa 7 hunda, 7B qofa, yookiin makaa kutaalee tajaajiluu danda'a; garagalchi dachaa tokkollee bakka tokkotti hin jiru. Faayilicha haaromsaa; kutaan hundi fooyya'iinsa haaraa arga; garagalcha moofaa chaattii keessa adamsuun hin jiru.
Maatiin qabiyyeedhuma hayyamame barattoonni argan portaalii ofii irraa argu. Maatiin «torban kana maal barachaa jirta?» jedhee gaafatu barnooticha mataa isaa banuu danda'a; kunis marii manaa qorannoo irraa gara hirmaannaatti jijjiira.
Adeemsa qormaata dura irratti hojjechuu dandeessan
Waraqaan barsiisaadhaaf mallattoo adeemsaa tokko qofa kenna: qormaata, yeroo baay'ee erga turee booda. Koorsiin garuu kan walirraa hin cinne kenna. Mul'anni barsiisaa iddoo barataa hundaa agarsiisa, barnoota banaman, kuwizii yaalaman, qabxii argaman, fi akkaataa kutaa: eenyu Kutaa 3 akka xumure, eenyu torban lama dura Footoosinteesisii irratti akka dhaabate, eenyu akka gonkumaa hin jalqabin.
Mallattoon sun osoo irratti hojjechuun salphaa jiruu dhufa. Barataan barnoota tokko irratti rakkate marii torban kanaa argata malee qabxii kufaatii ji'a itti aanuu miti; kutaan guutuun barnoota tokko irratti dhaabachuun immoo barnooticha mataa isaa irra deebi'anii barsiisuu akka barbaachisu barsiisaatti hima. Kuwiziin shaakalaa barnoota keessaa battalumatti ibsa waliin qabxeeffamu; barattoonnis madaallii osoo hin eegin of sakatta'u.
Dhugaan network waan hunda bocca: fuulonni salphaa dha, faayiloonni yommuu fe'aman dhiibamu, barnoonni al tokko baname citaa qunnamtii keessa hojjechuu itti fufa. Hordoffiin adeemsaa guyyaa networkiin hamaa ta'eef barataa gonkumaa hin adabu; barnoota safara malee cimina signal miti.
Moojulii kana keessatti dabalataan
- Barnoonni akkuma barsiisaan filateen tartiibaan yookiin al tokkotti banamu
- Fuulota salphaa fi faayilota xixiqqaa interneetii dadhabaa irratti banaman
- Maatiin qabiyyee hayyamame barataan argu sanuma argu
- Qophii qormaata kutaa 6, 8 fi 12 cinatti hojjeta
Gaaffilee yeroo baay'ee gaafataman
Qunnamtii suuta jedhu irratti ni hojjetaa?
Eeyyee; kun seera dizaayinii ti malee abdii miti. Fuulonni salphaatti qabamu, faayiloonni ni dhiibamu, appichis iddoo barataa osoo hin balleessin qunnamtii citaa dandamata.
Maatiin qabiyyee koorsii arguu danda'uu?
Eeyyee. Maatiin qabiyyeedhuma hayyamame barataan argu portaalii ofii irraa argu, kanaafuu «torban kana maal barachaa jirta?» deebii isaan mirkaneessuu danda'an qaba.
Kuwiziin koorsii keessa jiru qabxiidhaaf lakkaa'amaa?
Barsiisaan bakka madaallii waliin yoo hidhe eeyyee; qabxiin akka hojii qabxeeffame kamiiyyuu gara tarree qabxiitti yaa'a. Kuwiziin shaakalaas shaakaluma ta'ee hafuu danda'a.
Meeshaa barsiisaan fe'e eenyutu qabata?
Mana barnootaa. Koorsii fi meeshaaleen kan iddoo hojii mana barnootaa ti; hojjettoonni yoo jijjiiramanis ni turu; barsiisaan itti aanu meeshicha dhaala malee maxxansaa duwwaa miti.
Koorsii bara dhufu irra deebinee fayyadamuu dandeenyaa?
Eeyyee. Baay'isaa, guyyootaa fi meeshaalee sirreessaa, kutaalee haaraatti maxxansaa. Caasaan, dubbisnii fi kuwiziin gara fuula duraatti darbu; barri lammaffaan qooda xiqqoo isa jalqabaa baasa.
Gosti faayilaa fi guddinni kamtu qunnamtii mana barnootaa irratti hojjeta?
Sanadoonni, suuraaleen, sagaleenii fi viidiyoon hundi ni hojjetu; fe'amni ni dhiibama; fuulonnis salphaa waan ta'aniif barnoonni bilbila 3G irratti banamu. Viidiyoo baay'ee gurguddaan fe'uu irra hidhaa kennuutu wayya; barsiisaanis guddina yeroo fe'iinsaa arga.
Qo'achuuf barattoonni toora irra jiraachuu qabuu?
Barnoota banuun qunnamtii barbaada; fuulonni garuu networkii dadhabaaf gahaa xixiqqoo dha; qunnamtiin cites iddoo barataa yookiin adeemsa kuwizii gonkumaa hin balleessu; bakka dhaabanitti itti fufu.
Tajaajilawwan walitti dhufan
Temari mana barnootaa keessanuma irratti ilaalaa
Bilbilli tokko agarsiisa kutaalee keessan, caasaa kaffaltii keessanii fi gaaffilee keessaniin qophaa'u isiniif qindeessa. Achii utuu homaa hin kaffalin seemistara guutuu tokko geggeessaa.
Yookiin battalumatti nu qunnamaa
Lakkoofsi lamaanuu guyyaa hojii hunda garee Temari kan Finfinnee jiru bira gahu.