Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Barnoota Ogummaa fi Teeknikaa kutaa 8

Barnoota Ogummaa fi Teeknikaa kutaa 8 Temari irratti kaardii qayyabannaa 14 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

14
Kaardii
7
Boqonnaawwan
3
Gabatee wabii
Grade 8 Career and Technical Education
Kitaaba
Bilisa
Gatii
30 Hagayya 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Gosa kaardii tokko qofa agarsiisi

01

Filannoo Hojii Dhuunfaa

TarkaanfiiGocha
1. QorannooCarraawwan hojii naannoo keessatti argaman hunda bal'inaan tarreessuu.
2. MadaalliiBeekumsa, dandeettiifi qabeenya barbaachisu irratti hundaa'uun hojiiwwan walbira qabanii madaaluu.
3. MariiYaada argachuufi filannoowwan walbira qabuuf hiriyootaafi barsiisota waliin mari'achuu.
4. MurteeQorannoo, madaalliifi marii irratti hundaa'uun hojii tokko filachuu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Carraawwan hojii naannoo keessatti argaman keessaa hojii sirrii ta'e akkaataa qindaa'een filachuuf fayyada.

Of eeggadhu

Ulaagaalee osoo hin madaaliniifi namoota biroo waliin hin mari'atin duraan dursanii murtee dabarsuun dogoggora.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 1-13 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

TarkaanfiiIbsa
Tarkaanfii 1Of-madaallii irraa hojiiwwan argaman hunda tarree guddaa tokko keessatti walitti qabuu.
Tarkaanfii 2Tarree qorachuun gara filannoowwan 5 hanga 10tti gabaabsuu.
Tarkaanfii 3Kanneen hin barbaachisne hambisuun gara filannoowwan 2 hanga 5tti dhiphisuu.
Tarkaanfii 4Namoota hojiiwwan sana irratti bobba'an irraa odeeffannoofi gorsa bal'aa argachuu.
Tarkaanfii 5Odeeffannoo walitti qabame irratti hundaa'uun hojii quubsaa ta'e filachuu.
Tarkaanfii 6Galmoota yeroo gabaabaafi yeroo dheeraa adda baasuu.
Tarkaanfii 7Galmoota bira ga'uuf karoora gochaa barreeffamaa qopheessuu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Filannoowwan hojii bal'aa ta'an keessaa murteessuun galmootaafi karoora gochaa qopheessuuf fayyada.

Of eeggadhu

Galmoonni yeroo gabaabaa ji'a jaha hanga waggaa sadii, galmoonni yeroo dheeraa immoo waggaa sadii hanga shan akka fudhatan yaadadhaa.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 1-13 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

02

Carraawwan Hojii Ofii

Seera SuphaaUlaagaa Hojimaataa fi Nageenyaa
Furmaata qulqullinaaWuccuu jirbii lallaafaa dhukkee hin qabne walmakaa alkoolii aayisoopirooppilii %70 fi bishaan %30n jiisuu.
Kallattiin firiqsuuDhangala'oo kallattiin mashinicharratti firiqsuu dhiisuufi wuccuu keessaa dhangala'aan akka hin dhangalaane mirkaneessuu.
Gosa wuccuuMeeshaalee faayibarii kanneen akka sooftii waraqaa qorqorroo dhiisan yookiin fuula dhiigan fayyadamuu dhiisuu.
Kallattii haxaa'uuDhukkeeniifi xuriin gara daandii waraqaatti akka hin seenne yeroo hunda iddoowwan seensaa irraa gara alatti haxaa'uu.
Dhukkee waraqaa ittisuuWaraqaan akka hin cimin ittisuuf goommoowwan sooraa yeroo yeroon qulqulleessuufi dhukkee mashinicha keessatti kuufame vaakiyuumii gochuu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Caccabuu ittisuuf yeroo kunuunsaafi qulqullina idilee mashina footookoppii raawwattu seerota kana hojiirra oolchi.

Of eeggadhu

Dhangala'oo kallattiin mashinicharratti hin firiqsiin yookiin waraqaa sooftii fuula miidhuufi faayibarii dhiisu hin fayyadamin.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 14-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

TarkaanfiiGochaIbsa
1Mashinicha banuuWadaroo humnaa suuquufi qabduu humnaa fuuldura yookiin cinaarratti argamu dhiibuu.
2Sanada kaa'uuHaguuggii olkaasuun sanadicha mallattoolee qajeelchaatiin wal-simsiisanii fuula gadi garagalchuun qeensaarratti kaa'uu.
3Baay'ina filachuuBaay'ina kooppii barbaadamu murteessuuf agarsiiftuu dijitaalaafi qabduulee ida'uu yookiin hir'isuutti fayyadamuu.
4Halluu sirreessuuQindaa'ina baafataatti seenuun filannoo halluu filachuufi olkaawuu.
5Hamma waraqaa filachuuHamma waraqaa sirrii ta'e, kan akka idilee inshii 8.5 fi 11, saanii keessatti filachuu.
6Qabduu kooppii dhiibuuKooppii maxxansuu jalqabuuf qabduu kooppii yookiin qabduu eegalchiisaa dhiibuu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Waajjira yookiin daldala xiqqaatti sanadoota baay'isuuf yeroo mashina footookoppiitti fayyadamtu tarkaanfilee kanneen hordofi.

Of eeggadhu

Sanadicha mallattoolee qajeelchaa hordofuun fuula isaa gara gadiitti garagalchii fuula qeensaarratti kaa'i. Mashinichi moodii hirribaa akka hin seenneef qabduu dogoggoraa hin dhiibin.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 14-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

03

Boqonnaa 3

TarkaanfiiGocha
1Balbala konkolaataa ykn maanuwaalii irraa dhiibbaa qilleensa gommaa duraa fi duubaa sirrii ta'e ilaali.
2Qadaada vaalvii qilleensa gommaa irraa bani.
3Gaajii dhiibbaa qilleensaa vaalvii gommaa irratti jabeessii dhiibi.
4Dubbisa dhiibbaa gaajicha irraa ilaali.
5Dubbisni gadi aanaa yoo ta'e uujummoo qilleensaa itti naquun guutiitii irra deebi'ii sakatta'i.
6Qadaada vaalvii gommaa deebisii cufi.

Yoom akka itti fayyadamtu

Nageenya konkolaataa eeguu, gommaan walqixa akka dhumatu gochuu fi tajaajila gommaa dheeressuuf dhiibbaa qilleensaa yeroo safartu dhimma kanatti fayyadami.

Of eeggadhu

Sagaleen aalisuu yoo dhaga'ame gaajiin sirriitti hin qabanne ykn kofni isaa sirreeffamuu qaba, kunis dubbisa dogoggoraa kenna.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 40-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

TarkaanfiiSadarkaaIbsa
1ProspectingMaamiltoota ta'uu danda'an adda baasuu.
2Pre-approachOsoo hin qunnamin dura waa'ee maamilaa odeeffannoo sassaabuu.
3ApproachYeroo jalqabaaf maamila waliin wal arguu.
4PresentationOomishni fedhii isaanii akkamitti akka guutu ibsuu.
5Handling objectionsGaaffilee fi shakkiilee maamilaa qulqulleessuu.
6ClosingMaamilli akka ajaju gaafachuu.
7Follow-upItti quufiinsa mirkaneeffachuu fi hariiroo dheeraa ijaaruu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Daldala qinxaaboo keessatti oomisha ykn tajaajila gurguruuf tartiiba kanaan fayyadami.

Of eeggadhu

Gurgurtaa cufuun tarkaanfii dhumaa miti. Adeemsichi daldala itti fufsiisuuf hordoffii gochuun xumurama.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 40-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

04

Boqonnaa 4

TarkaanfiiGocha
1Gosa lafaa irratti hundaa'uun mooppii fi baaldi qopheeffadhaa.
2Saamuunaa dhiqannaa gosa lafa sanaaf ta'u filadhaa.
3Mooppiin haxaa'uu dura lafa sana duraan dursee sirriitti harcaa.
4Baaldii bishaan oowwaatiin guutaa, sana booda saamuunaa dhiqannaa itti naqaa.
5Mooppii bishaan keessa cuuphtanii akka jiidhuutti garmalee osoo hin dhangalaasin cuunfaa.
6Lafa dhiqame irra akka hin ejjenneef gara duubaatti deebi'aa dhiquu eegalaa.
7Iddoo xuriin didaa ta'e gara fuulduraa fi duubatti gadi qabuun dhibaa.
8Mooppii sana baaldii dhiqannaa keessatti sirriitti dhiqaa bishaan xuraawaas cuunfaa.
9Kutaa kutaan hojii dhiquu fi qulqulleessuu itti fufaa.
10Lafa guutuu bishaan oowwaa qulqulluudhaan yeroo dhumaaf dhiqaa.
11Mooppii, baaldii fi lafti dhiqame guutummaatti akka gogu godhaa.

Yoom akka itti fayyadamtu

Adeemsa kana yeroo lafa mana jireenyaa yookiin waajjiraa mooppiidhaan dhiqxanii qulqulleessitan fayyadamaa.

Of eeggadhu

Dhangala'oo saamuunaa qabu hin fayyadaminaa, sababni isaas lafa ni dhoqqeessa, akkasumas lafa mukaa irratti bishaan hin fayyadaminaa.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 72-107 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

TarkaanfiiGocha
1Harka bishaaniin jiisuu.
2Saamuunaa dhangala'aa hoomacha gaarii uumu gahaa ta'e dibachuu.
3Ganjaa harka lameenii walitti rigsuu.
4Dugda harka lameenii wal jijjiiruun rigsuu.
5Quboota harka lameenii wal keessa seensisanii rigsuu.
6Quboota dachaasanii walitti qabuu.
7Abbaaguddoowwan lameen qulqulleessuu.
8Ganjaa harka keessaa qubootaan rigsuu.
9Harka bishaaniin qulqullaa'ee dhiqachuu.
10Waan tokko qabachuun dura harka guutummaatti gogsuu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Qulqullina eeguuf adeemsa kana nyaata qopheessuun dura fi hojii qulqullinaa booda fayyadamaa.

Of eeggadhu

Harki jiidhaan salphaatti deebi'ee waan faalamuuf waan kamiyyuu tuquun dura harka keessan guutummaatti gogsaa.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 72-107 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

05

Gahumsa Hojii

AmalaFaayidaa Hojii Gareef Qabu
Tokkummaa GareeWalitti dhiyeenyi cimaan miseensota gidduu jiru raawwii fi bu'a-qabeessummaa garee dabala.
QunnamtiiGufuuwwan darbuuf, walitti bu'iinsa furuu fi hubannoo dogoggoraa hambisuuf gargaara.
Galma IfaaMiseensi hundi kallattii tokkoon akka hojjetuuf kaayyoo waliinii fi gahee nama dhuunfaa murteessa.

Yoom akka itti fayyadamtu

Galma waliinii milkeessuuf yeroo gareen qindoomtee hojjettu hundatti qajeeltoowwan kanneen fayyadami.

Of eeggadhu

Dandeettiin teeknikaa qofti gahaa miti. Qunnamtii fi tokkummaa malee hojiin garee milkaa'uu hin danda'u.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 108-119 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

GorsaGocha
1. Yeroo wajjin deemuuHaala yeroo ammaa, teeknoolojii fi tooftaalee furmaata dhimmoota hojii hordofuu.
2. CV walsimsiisuuIbsa muuxannoo (CV) ulaagaa fi fedhii gosa hojichaa wajjin qindeessuu.
3. Dandeettii laafaa gabbisuuHojii tola ooltummaa fi pirojeektii hawaasaatiin hojii garee fi yeroo bulchuu gabbifachuu.
4. Qunnamtiiwwanitti fayyadamuuOgeessota fi qacartoota wajjin hidhata hojii uumuu.
5. Akka qacaraatti yaaduuCimina ofii tarreessuu qofa osoo hin taane faayidaa dhaabbatichaaf kennitu irratti xiyyeeffachuu.
6. Miidiyaa hawaasaa fayyadamuuTelegram, LinkedIn fi Facebook carraawwan hojii barbaaduuf fayyadamuu.
7. Qophii gaarii gochuuGaaffiifi deebii dura waa'ee oomisha, tajaajilaa fi haala hojii dhaabbatichaa qorachuu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Carraa hojii argachuu, qacaramuu fi hojiirra turuu kee guddisuuf qabxiilee kanneenitti fayyadami.

Of eeggadhu

Hojii hundumaaf CV walfakkaataa hin ergin. CV kee ulaagaa hojichaa wajjin akka walsimuuf tolchi.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 108-119 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

06

Hojiif Qophaa'uu

RakkooIbsa
Walitti bu'iinsaSababa garaagarummaa yaadaa, ilaalchaa, yookiin fedhiitiin namoota gidduutti waldhabdee uumamu.
Qunnamtii laafaaDhaabbata tokko keessatti waljijjiirraa odeeffannoo fi yaadaa bu'a qabeessa hin taane.
LoogiiSanyiidhaan, koorniyaadhaan, umriidhaan, sabummaadhaan, yookiin qaama miidhamummaan looguu ykn haala haqa hin qabneen qabuu.
DararaaGochoota hin barbaadamnee fi nama aarsan kanneen doorsisa qaamaa dabalatan.

Yoom akka itti fayyadamtu

Gosa rakkoolee fi amala sirrii hin taane kanneen bakka hojiitti mudatan adda baasuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Loogii fi dararaa gocha deddeebi'ee nama jeequ walitti hin makhinaa.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 120-130 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Walitti bu'iinsa, komii fi dhimmoota hin eegamne bakka hojiitti uumaman hiikuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Akeekkachiisa afaanii fi barreeffamaa osoo hin kennin, akkasumas marii osoo hin taasisin kallattiin gara hojiirraa ari'uutti hin darbiinaa.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 120-130 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

07

Hojii Uumuu

GosaAmala Murteessaa
InnovatingTooftaalee, oomishoota yookiin gabaa haaraa beeksisa
Adoptive (Imitative)Kalaqawwan warra kaaniin uumaman garagalchee hojiirra oolcha
FabianOf eeggannoo kan qabu, aadaa kan hordofu fi jijjiiramoota mamii guddaadhaan kan fudhatu
DroneJijjiiramoota yookiin carraawwan fudhachuu kan didu, jiraachuuf kan qabsaa'u

Yoom akka itti fayyadamtu

Hojii umitoonni akkaataa kalaqaafi jijjiirama diinagdee itti fudhatan irratti hundaa'anii bakka afuritti yeroo qoodaman adda baasuuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

Fabian fi Drone walitti hin makin. Hojii umitoonni Fabian of eeggannoo qabuufi jijjiirama fudhachuuf kan harkifatan yoo ta'an, hojii umitoonni Drone garuu carraawwan haaraa guutummaatti ni didu.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 131 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

MoodeelaXiyyeeffannoo Ijoo
Small BusinessDaldala wal-harkaa ta'uuf yaada osoo hin qabaatin maallaqa abbaa qofaan naannoo irratti kan hojjetu
Scalable StartupYaada ka'umsaa irraa jalqabee, invastoroota alaa fayyadamuun babal'ina ariifataa kan kaayyoo godhatu
Large CompanyKoorporeeshinii duraan ture keessatti qaama daldalaa yookiin oomisha haaraa uuma
Social EntrepreneurshipRakkoolee hawaasaa hiikuu fi jijjiirama hawaasummaa gaarii uumuu irratti xiyyeeffata

Yoom akka itti fayyadamtu

Dhaabbata tokko kaayyoo guddinaa, madda maallaqaafi caasaa isaarratti hundaa'uun ramaduuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

Hojii uumuun hawaasaa tajaajila babal'isuuf galii maddisiisuu kan danda'u ta'us, kaayyoon isaa inni ijoon rakkoo hawaasaa hiikuu malee bu'aa dhuunfaa argachuu miti.

Grade 8 Career and Technical Education, fuula 131 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Barnoota Ogummaa fi Teeknikaa kutaa 8 maal haguugu?
Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 7 irraa kaardii 14: Filannoo Hojii Dhuunfaa, Carraawwan Hojii Ofii, Gahumsa Hojii, Hojiif Qophaa'uu, Hojii Uumuu fi kan biroo 2. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kunneen qormaata biyyaalessaa kutaa 8f ni gargaaru?
Eeyyee. Kutaan 8 qormaata biyyaalessaa fudhata; kunneenis seeraa fi foormulaa Barnoota Ogummaa fi Teeknikaa qormaanni sun akka beektu si eeggatudha. Qormaanni waggoota darbanii, deebii hojjetame gaaffii tokkoon tokkoon duuba qabu, marsariitiiduma kana irratti bilisaan jira.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?
Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 8 Career and Technical Education irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?
Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?
30 Hagayya 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi
SeeniHerrega kee bani