Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa
Teeknooloojii Odeeffannoo kutaa 8 Temari irratti kaardii qayyabannaa 15 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.
Gosa kaardii tokko qofa agarsiisi
Yoom akka itti fayyadamtu
Gaaffilee waa'ee amalootaa fi daangaa hojii kompiitaraa irratti dhiyaataniif deebii kennuuf kardii kanatti fayyadami.
Of eeggadhu
Kompiitarri dhibbeentaa 100 sirrii ta'ee hojjeta, garuu IQ ykn miira hin qabu. Daataan dogoggoraa yoo seene, ofiin osoo hin sirreessin bu'aa dogoggoraa kenna.
Grade 8 Information Technology, fuula 1-18 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Adeemsa marsaa hojii daataa kompiitaraa ibsuuf seera kanatti fayyadami. Isaanis Input, Processing, Output, fi Storage dha.
Of eeggadhu
Meeshaa fi hojii walitti hin makin. Printer meeshaa output yoo ta'u, agarsiisuun (outputting) ammoo hojichadha.
Grade 8 Information Technology, fuula 1-18 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Hiika DVD, safartuu saffisa CPU fi hojii Control Unit irratti dogoggora jiru sirreessuuf itti fayyadamaa.
Of eeggadhu
DVD jechuun Digital Versatile Disc dha malee Digital Video Disc miti. Saffisni CPU Hertz (Hz) dhaan safarama malee Megahertz qofaan miti.
Grade 8 Information Technology, fuula 19-39 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Yeroo foormulaan shallagamee bu'aa kennuu dhiisee akka barruu callaatti mul'atu sirreessuuf gargaara.
Of eeggadhu
Mallattoo qixxee malee SUM(B3:B9) yookiin B2+B3 barreessuun akka barruu qofaatti waan ilaalamuuf shallagamee bu'aa hin kennu.
Grade 8 Information Technology, fuula 40-62 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Shallaggii, herrega yookaan faankishinii duraan qophaa'e seelii isipreedshiitii keessatti barreessuuf gargaara.
Of eeggadhu
Foormulaan yookaan faankishiniin kamiyyuu mallattoo qixaatiin (=) jalqabamuu qaba.
Grade 8 Information Technology, fuula 40-62 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Gosa Sooftiweerii | Hojii Guddaa | Fakkeenya |
|---|---|---|
| Operating System | Haardweerii fi sooftiweerii kompiitaraa to'ata, tajaajila bu'uuraa kenna | Windows, Mac OS, Linux |
| Utility Software | Qindaa'ina, raawwii fi suphaa qabeenya kompiitaraa to'ata | Anti-virus, Backup software |
| Driver Software | Meeshaalee haardweerii to'ata, meeshaaleen alaa OS wajjin akka walqunnaman taasisa | Printer driver |
| Application Software | Fayyadamtoonni hojiiwwan murtaa'oo akka barruu, shallaggii fi miidiyaa akka hojjetan gargaara | Word processor, Spreadsheet, Power Point |
Yoom akka itti fayyadamtu
Hojii isaanii irratti hundaa'uun sooftiweerii adda baasuuf yookaan ramaduuf gargaara.
Of eeggadhu
Sooftiweeriin daayivarri meeshaaleen alaa sirna dalagaa wajjin akka walqunnaman kan taasisuu dha, sooftiweeriin yuutiliitii ammoo sirnichaa eega.
Grade 8 Information Technology, fuula 40-62 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Ramaddii Yuutiliitii | Kaayyoo | Fakkeenya |
|---|---|---|
| System Utilities | Qorannoo sirnaa, bulchiinsa neetwoorkii fi nageenya | Anti-virus, Diagnostic programs, Network utilities |
| Storage Management Utilities | Diiskii kuusaa to'achuu, foormaatessuu fi qooduu | Backup software, Disk formatters, Disk partition editors |
| File Management Utilities | Faayiloota eeguu, dhiphisuu fi jijjiiruu | Data recovery, Data compression, Data conversion |
Yoom akka itti fayyadamtu
Meeshaalee suphaa fi tajaajilaa hojii isaaniitiin ramaduuf itti fayyadamaa.
Of eeggadhu
Datiitti dhiphisuun (Data compression) kan ramadamu bulchiinsa faayilaa jalatti malee bulchiinsa kuusaa jalatti miti.
Grade 8 Information Technology, fuula 40-62 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Garaagarummaa hidhata interneetii fi tajaajila weebii gidduu jiru adda baasuuf fayyadamaa.
Of eeggadhu
Interneetiin walitti hidhamiinsa kompiitaroota addunyaa maraati፤ WWWn garuu tajaajila interneetii keessaa tokko ta'ee walitti qabama fuula weebiiti.
Grade 8 Information Technology, fuula 63-80 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Qaamolee teessoo weebii (URL) fi teessoo Imeelii adda baasuuf fayyadamaa.
Of eeggadhu
Teessoon Imeelii boca username@domainname qabaata፤ iddoo duwwaa (space) hin eeyyamu. URLn protocol identifier fi resource name of keessaa qaba.
Grade 8 Information Technology, fuula 63-80 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Balaa raadiyaashinii moobaayilaa fi dhiibbaa humna daddabarsaa ibsuuf fayyadamaa.
Of eeggadhu
Asxaan laafaan raadiyaashinii ni hir'isa jettanii hin yaadinaa. Moobaayilli qunnamtii eeguuf humna daddabarsaa waan dabaluuf raadiyaashinii baay'ee ol'aanaa maddisiisa.
Grade 8 Information Technology, fuula 81-90 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Kutaa Qaamaa | Haala Taa'umsaa Gorfamu |
|---|---|
| Ciqilee | Gabatee olitti, digrii 90 hanga 110tti |
| Sarbaa, jilba, kottee | Yeroo taa'anitti digrii 90 irratti |
| Dugda irkisaa | Digrii 90 hanga 110tti deeggarsa mudhii wajjin |
| Ija | Gara kutaa tokko sadaffaa gubbaa iskiriiniitti |
| Miilla | Lafa irra qixxee ta'uu yookiin irkoo miillaa irra |
Yoom akka itti fayyadamtu
Kofa taa'umsaa sirrii, olka'iinsa fi qophii minjaala kompiitaraa adda baasuuf fayyadamaa.
Of eeggadhu
Kaayyoon ergoneomiksii miidhaa maashaa fi lafee ittisuudha malee nageenya sooftiweerii eeguu miti.
Grade 8 Information Technology, fuula 81-90 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Primitive | Hiika | Gochoota |
|---|---|---|
| FD | Forward | Turtle gara fuulduraatti sochoosa |
| BK | Back | Turtle gara duubaatti sochoosa |
| RT | Right | Turtle gara mirgaatti garagalcha |
| LT | Left | Turtle gara bitaatti garagalcha |
| HT | Hide Turtle | Turtle dhoksa |
| ST | Show Turtle | Turtle mul'isa |
| CS | Clear Screen | Iskiriinii qulqulleessee turtle gara HOMEtti deebisa |
| CT | Clear Text | Barreeffama saanduuqa keessaa qulqulleessa |
| HOME | Home | Turtle gara iddoo jalqabaatti deebisa |
| PU | Penup | Sarara osoo hin kaasin turtle sochoosa |
| PD | Pendown | Qalama buusee sararuu jalqabsiisa |
Yoom akka itti fayyadamtu
Ajajoota sochii turtle fi to'annoo iskiriinii yaadachuuf kanatti fayyadamaa.
Of eeggadhu
CSn iskiriinii fakkii qulqulleessee turtle gara handhuuraatti deebisa, CTn garuu barreeffama qofa haqa.
Grade 8 Information Technology, fuula 91 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
| Himoota | Caasaa Waliigalaa |
|---|---|
| ifelse | ifelse [haala] [gocha yoo dhugaa ta'e] [gocha yoo soba ta'e] |
| until | until [haala] [gocha] |
| while | while [haala] [gocha] |
| do.until | do.until [gocha] [haala] |
| do.while | do.while [gocha] [haala] |
Yoom akka itti fayyadamtu
Haala irratti hundaa'uun murtoo gochuuf yookiin ajaja irra deddeebi'anii raawwachiisuuf gargaara.
Of eeggadhu
until fi while keessatti condition dursaa dhufa, do.until fi do.while keessatti garuu action dursaa dhufa.
Grade 8 Information Technology, fuula 91 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Ajajoota deddeebi'an qindeessuuf yookiin adeemsa recursive uumuuf tooftaa kanatti fayyadamaa.
Of eeggadhu
Adeemsi hunduu jecha TO fi maqaa isaatiin jalqabee jecha END jedhuun xumurama. Adeemsi recursive ofuma isaatii keessatti of waama.
Grade 8 Information Technology, fuula 91 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Yoom akka itti fayyadamtu
Gatii jijjiiramaaf kennuuf yookiin herreega keessatti gatii isaa fayyadamuuf seera kanatti fayyadamaa.
Of eeggadhu
Gatii jijjiiramaa kennuuf mallattoo quote dura isaatti fayyadamaa (fkn: make "size 10), gatii isaa argachuuf garuu colon fayyadamaa (fkn: print :size). Colon malee yoo barreeffame akka barreeffama qullatti ilaalama.
Grade 8 Information Technology, fuula 91 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e
Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.
Kutaa kana keessaa wanti hanga ammaatti kaardii qabu hundi.
Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.
Bilisaan jalqabi