Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Teeknooloojii Odeeffannoo kutaa 7

Teeknooloojii Odeeffannoo kutaa 7 Temari irratti kaardii qayyabannaa 16 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

16
Kaardii
6
Boqonnaawwan
7
Gabatee wabii
Grade 7 Information Technology
Kitaaba
Bilisa
Gatii
30 Hagayya 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Gosa kaardii tokko qofa agarsiisi

01

Seensa Teeknooloojii Odeeffannoo fi Qunnamtii

Yoom akka itti fayyadamtu

Wanti kenname galtee qofa moo bu'aa hiika qabu ta'uu isaa adda baasuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Deetaan ofumaan hiika qaba jettee hin deebisin. Deetaan mallattoolee fi lakkoofsota hin qindaa'ini dha, odeeffannoo kan ta'u yoo adeemsifamee fi hiikni kennameef qofa.

Grade 7 Information Technology, fuula 1-14 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Bal'inaa fi xiyyeeffannoo Information Technology fi Information Communication Technology walbira qabuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

IT fi ICT akka jecha wal-fakkaataatti hin fudhatin. IT'n kompiwutara, haardweerii fi sooftiweeriin deetaa to'achuu irratti xiyyeeffata, ICT'n garuu teeknolojiiwwan qunnamtii irratti xiyyeeffata.

Grade 7 Information Technology, fuula 1-14 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

QaamaGahee Sirna ICT Keessatti
DataBakka bu'iinsa wantootaa yookiin ta'iinsaalee kan hiika hin qabne.
InformationDeetaa adeemsifamee hiikaa fi qabiyyee argate.
UserNama sirna ICT hojjetu, suphu fi itti fayyadamu.
CommunicationOdeeffannoo bakka tokkoo gara bakka biraatti dabarsuu.
TechnologyMeeshaalee fi maashinoota namtolchee rakkoo furuuf uumaman.

Yoom akka itti fayyadamtu

Qaamolee bu'uuraa sirna ICT kamiyyuu ijaaran tarreessuu fi ibsuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Fayyadamtoota (User) yookiin Qunnamtii (Communication) hin dagatin. Sirni ICT meeshaa qofa osoo hin taane namaa fi walqunnamtis of keessatti qabata.

Grade 7 Information Technology, fuula 1-14 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

HojiiIbsa
InputDeetaa hin qindaa'in gara sirna kompiwutaraatti galchuu.
ProcessingQajeelfama sagantaa irratti hundaa'uun deetaa adeemsisuu.
StorageDeetaa fi odeeffannoo yeroo biraatti fayyadamuuf olkaawuu.
OutputBu'aa adeemsifame akka odeeffannootti baasuu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Tarkaanfiiwwan kompiwutarri deetaa irratti raawwatu adda baasuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Walgaraagartummaa tartiiba isaanii hin dagatin. Deetaan adeemsifamuu, olkaawamuu fi baafamuu dura galuu (Input ta'uu) qaba.

Grade 7 Information Technology, fuula 1-14 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

02

Computer Hardware

SafartuuGatii Walgitu
1 Byte8 bits
1 Kilobyte (KB)1,024 Bytes
1 Megabyte (MB)1,024 Kilobytes
1 Gigabyte (GB)1,024 Megabytes
1 Terabyte (TB)1,024 Gigabytes

Yoom akka itti fayyadamtu

Safartuulee safara deetaa biitii irraa hanga terabaayitiitti jiran walitti jijjiiruuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Baayitiin 1 biitii 8 wajjin walqixa, akkasumas Kiilobaayitii irraa eegalee baay'ataan 1,024 dha malee 1,000 miti.

Grade 7 Information Technology, fuula 15-29 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

03

Computer Software

Yoom akka itti fayyadamtu

Haardiweeriin yookiin sooftiweeriin kophaa isaanii hojjechuu danda'uu isaanii irratti gaaffilee deebisuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Haardiweeriin fi sooftiweeriin kopha kophaatti hojjechuu hin danda'an. Haardiweeriin sooftiweerii malee hojii tokkollee hin raawwatu, sooftiweeriinis haardiweerii malee hin hojjetu.

Grade 7 Information Technology, fuula 30-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Qaama IskiiriiniiHojii
Title barMaqaa sagantaa fi sanadaa gubbaa gidduutti agarsiisa
Menu barBaafataalee akka Home, Insert fi Page Layout qabata
Quick access toolbarAjajoota akka Save, Undo fi Repeat dafee dhiheessa
RibbonQabduulee hojiif qoodaman gubbaarratti agarsiisa
Status barOodeeffannoo sanadaa fi bakka qajeelchaa agarsiisa
RulersBakka sarara qarqaraa, taabii fi tarjaawwan gabatee agarsiisa

Yoom akka itti fayyadamtu

Kutaalee fuula Microsoft Word adda baasuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Sanadni Word olkaa'ame ofumaan dabalata maqaa .docx fudhata.

Grade 7 Information Technology, fuula 30-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Sooftiweerii SirnaaSooftiweerii Fayyadamaa
Kaayyoo waliigalaatiif kan qophaa'e dha.Kaayyoo murtaa'e tokkoof kan qophaa'e dha.
Yeroo kompiitarri ka'u irraa eegalee hanga cufamutti hojjeta.Yeroo fayyadamaan banu eegalee yeroo cufu dhaabbata.
Duubaan waan hojjetuuf fayyadamaa waliin kallattiin wal-qunnamtii hin qabu.Fayyadamaan yeroo hojii hojjetu kallattiin wal-qunnama.
Fakkeenya: Microsoft WindowsFakkeenya: Microsoft Word

Yoom akka itti fayyadamtu

Gosoota sooftiweerii kompiitaraa gurguddoo lamaan addaan baasuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Sooftiweeriin sirnaa haardiweerii duubaan to'ata, sooftiweeriin fayyadamaa garuu hojii fayyadamaa kallattiin raawwata.

Grade 7 Information Technology, fuula 30-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Sooftiweerii FayyadamaaHojii GuddaaFakkeenyota
Word processingSanadoota barreeffamaa uumuu, gulaaluu fi olkaa'uuMS Word, WordPerfect, WordPad
SpreadsheetOodeeffannoo gabatee keessaa shallaguu fi xiinxaluuMS Excel, FoxPro
Database managementGabatee oodeeffannoo uumuu, galmeessuu fi gaafachuuMS Access
Graphics softwareFakkiiwwan fi saxaxoota uumuu fi gulaaluuAutoCAD
Presentation softwareDhiheessiiwwan uumuu, gulaaluu fi bifa qabsiisuuMS PowerPoint

Yoom akka itti fayyadamtu

Sagantaalee fayyadamaa beekamoo fi hojii isaanii walitti firoomsuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Silabasi kana keessatti FoxPro akka fakkeenya spreadsheet tti ibsameera.

Grade 7 Information Technology, fuula 30-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gosa Sooftiweerii SirnaaHojiiFakkeenyota
Operating SystemHaardiweerii bulchuu, sagantaalee fe'uu fi faayiloota to'achuuMicrosoft Windows
Utility ProgramsSuphaa sirnaa, qindaa'ina fi saffisa fooyyessuuBackup software, virus protection
Language TranslatorAfaan saganteeffamaa gara biraatti hiikuuCompilers, translators

Yoom akka itti fayyadamtu

Gosoota sooftiweerii sirnaa sadan fi hojii isaanii adda baasuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Utility software fi language translators kutaalee sooftiweerii sirnaati malee sooftiweerii fayyadamaa miti.

Grade 7 Information Technology, fuula 30-45 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

04

Internet

Yoom akka itti fayyadamtu

Caasaa teessoo weebsaayitii yookiin URL kamiyyuu adda baasuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Teessoo http://www.google.com keessatti, http:// pirootoqoolii, www agarsiiftuu weebii, google maqaa doomeenii, fi .com dabalata doomeeniiti.

Grade 7 Information Technology, fuula 46-56 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Sooftiweerii interneetii banuuf fayyadu fi meeshaa sarara gubbaa odeeffannoo barbaaduuf oolu adda baasuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Google Chrome web browser dha (sooftiweerii kompiitara irratti feamu), Google (www.google.com) garuu search engine dha (meeshaa weebii kan odeeffannoo barbaadu).

Grade 7 Information Technology, fuula 46-56 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

05

Nageenya fi Eegumsa Kompiitaraa

Yoom akka itti fayyadamtu

Haardweerii kompiitaraa irratti hojii qulqulleessuu yookiin suphaa kamiyyuu dura fayyadami.

Of eeggadhu

Dhangala'aa kallattiin iskiriinii irratti hin bifin, akkasumas mooniitaraa fi laazer piriintariin hanga qabbanawaanitti yoo xiqqaate daqiiqaa 30 eegi.

Grade 7 Information Technology, fuula 57-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Seensa heeyyama hin qabne ittisuuf jecha darbii haaraa yeroo uumtutti fayyadami.

Of eeggadhu

Jechi darbii yoo xiqqaate arfii 8 dheerachuu qaba, akkasumas qubee gurguddaa, qubee xixiqqaa, lakkoofsota fi mallattoolee of keessatti qabaachuu qaba.

Grade 7 Information Technology, fuula 57-71 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

06

Logic Oriented Graphics Oriented Programming

Yoom akka itti fayyadamtu

Ajajoonni fageenya yookiin qajeelcha jijjiiruu to'achuu isaanii mirkaneeffachuuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

FORWARD fi BACK yuunitii fageenyaa fudhatu, RIGHT fi LEFT immoo kofa naanna'uu digiriin fudhatu. rt 90 barreessuun turtilii iddoo isheetti naannessa malee hin sochoosu.

Grade 7 Information Technology, fuula 72 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Tartiiba ajajoota fakkii kaasuu maqaa tokko jalatti kuustee irra deddeebiin fayyadamuuf itti fayyadami.

Of eeggadhu

Piroosijariin TO dhaan eegalee END dhaan xumurama. Piroosijarii osoo hin hiikin waamuun dogoggora fida.

Grade 7 Information Technology, fuula 72 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Barnoonni kun kutaawwan biroo keessatti

Qormaanni waan kutaan gadii barsiise gaafachuu hin dhiisu. Kaardiiwwan kutaawwan sanaas as jiru.

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Teeknooloojii Odeeffannoo kutaa 7 maal haguugu?
Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 6 irraa kaardii 16: Seensa Teeknooloojii Odeeffannoo fi Qunnamtii, Computer Hardware, Computer Software, Internet, Nageenya fi Eegumsa Kompiitaraa fi Logic Oriented Graphics Oriented Programming. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kutaa 7 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?
Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?
Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 7 Information Technology irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?
Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?
30 Hagayya 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi
SeeniHerrega kee bani