Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Aartii kutaa 7

Aartii kutaa 7 Temari irratti kaardii qayyabannaa 9 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

9
Kaardii
5
Boqonnaawwan
5
Gabatee wabii
Grade 7 Performing and Visual Arts
Kitaaba
Bilisa
Gatii
30 Hagayya 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa
01

Hubannoo Og-aartii

TarkaanfiiIbsa Sochii
1Bilisummaan dhaabbadhu, guutummaa qaama keetii laaffisi.
2Miila kee hamma bal'ina ceekuu keetti banadhu.
3Harkoota kee duubatti bilisummaan kaa'i.
4Xiqqoo gugguufi, qomaa fi ceekuu kee sochoosi.
51, 2, 3, fi 4 jechuun lakkaa'i, ol jedhii dhaabbadhu.
6Hamma sirbichi dhumutti sochiilee kanneen irra deddeebi'i.

Yoom akka itti fayyadamtu

Tarkaanfiiwwan kanatti fayyadamuun sirba aadaa Amaaraa kan ta'e Eskistaa bifa qajeelaan shaakali.

Of eeggadhu

Osoo qaama olii hin laaffisin fi xiqqoo hin gugguufin ceekuu sochoosuun dha'annaa fi kildoo sirbaa jallisa.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 1-44 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

02

Ibsa Kalaqaa

MalaAdeemsa
Maxxansa BilookiiBiloocii bocamee olkaafame irratti halluu dibuun maxxansuu
Maxxansa IntaagliyooHalluu fuula pilaatii gadi keessatti kuufame irraa maxxansuu
LiitoogiraafiiDhagaa yookiin sibiila diriiraa halluu ittisuun dizaayinii maxxansuu
Maxxansa IskiiriiniiHalluu shaashii calii dizaayiniin banaa ta'e keessaan dabarsee maxxansuu

Yoom akka itti fayyadamtu

Maloota maxxansa aadaa afran fi akkaataa fakkii itti dabarsan gargar baasuuf fayyadamaa.

Of eeggadhu

Maxxansa intaagliyoo maxxansa bilookii waliin hin walxaxinaa. Intaagliyoon halluu fuula gadii irraa yoo maxxansu bilookiin fuula olka'aa irraa maxxansa.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 45-76 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Tiyaatira tokko barreeffama irraa kaasee hanga waltajjii dhiheessaatti qindeessuuf tarkaatleewwan saddeettan kana hordofaa.

Of eeggadhu

Shaakala dhumaa uffata dabalatee gaggeeffamu osoo hin xumurin waltajjiitti hin bahinaa. Inni haala waltajjii sirrii fakkaachuu qaba.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 45-76 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

03

Seenaa fi Aadaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Akkaataa tolfama, meeshaalee fi bifa kitaaba harkaan barreeffamu kan aadaa Itoophiyaa (metsafe branna) adda baasuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Kitaaba brannaa (codex) fi maramaa brannaa walitti hin makiinaa. Qodaan brannaa dachaafamee, walitti hodhamee fi qola qaba malee gogaa marame qofa miti.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 77-105 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

AartistiinHojii ykn Tooftaa BeekamaaGumaacha Guddaa
Afewerk TekleMeskel FlowerWorld Laureate Maitre Artist
Lemma GuyaCanvas gogaa re'eePortraits hundeeffamtoota OAU 53
Ale Felege SelamPortrait of a ManBara 1957 keessatti Addis Ababa School of Art hundeesse
Gebre Kristos DestaGreen abstractItoophiyaa keessatti modern abstract art eegalchiise
Zerihun YetmgetaWax and GoldModern art icons biraanaa mana amantaa wajjin walitti make
Mezgebu TesemaNigis / StretchedIbsa realist jireenya baadiyyaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Aartistiilee fakkii Itoophiyaa beekamoo, bifa hojii isaanii fi hojiiwwan aartii isaanii adda baasuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Ale Falaqa Salaam isa Mana Barumsaa Aartii Finfinnee hundeesse fi Gabra Kiristoos Dastaa isa aartii ammayyaa Itoophiyaatti beeksise walitti hin makiinaa.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 77-105 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

04

Duudhaalee Miidhaginaa

QaamaHiika fi Amala
RhythmRukuttaa dhaabbataa; dheerina sagalee fi callisaa mallattoolee addaatiin mul'atu
PitchOlka'iinsa yookiin gadi bu'iinsa sagalee sarara shanan (staff) irratti barreeffamu
TimbreBifa sagalee addaa meeshaan muuziqaa yookiin sagaleen namaa qabu
TempoSaffisa waligalaa sirbi tokko ittiin taphatamu (ariifataa yookiin suuta)
DynamicsGuddisa yookiin hir'ina sagalee muuziqaa (hamma sagalee)
FormCaasaa qindoomina waligalaa kutaa sirbaa (fkn AB yookiin Faaruu-Ce'umsa)
TextureAkkaataa sagaleeleen yookiin meeshaaleen adda addaa wal keessa seenanii itti qindaa'an

Yoom akka itti fayyadamtu

Qaamolee bu'uuraa hojii muuziqaa xiinxaluu, walbira qabuu fi ibsuuf gabatee kanatti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Teempoo (ariitii) riizimii (rukuttaa) wajjin, yookiin daayinaamiksii (hamma sagalee) piichii (olka'iinsa sagalee) wajjin walitti hin makiinaa.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 106-124 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Meeshaa AadaaMeeshaa ittiin hojjetameFaayidaa
Qodaa MukaaMuka jabaa irraa harkaaniifi qabannoo fannifamu wajjin kan qophaa'eNyaata qopheessuu, dhiyeessuu fi olkaa'uuf
Mooyyee fi ZenezenaaMooyyee muka ulfaataafi zenezenaa muka yookiin sibiilaaBuna akaa'ame tumanii danfisuuf qopheessuu
Uffata Harkaatiin DhahameJirbii harkaatiin fo'amee meeshaa dha'uutiin kan tolfameUffata aadaa fi huccuu adda addaa hojjechuuf
Gundoo Citaa (Agalgilii)Citaa walitti maramee gogaadhaan uffifamee fi haada qabuInjeraan sa'aatii dheeraaf akka hin qabbanoofne ho'isaa tursiisuuf

Yoom akka itti fayyadamtu

Meeshaalee aadaa Itoophiyaa, meeshaalee ittiin hojjetamanii fi faayidaa isaanii adda baasuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Meeshaaleen aadaa Itoophiyaa faayidaa guyyaa guyyaatiif kan qophaa'an waan ta'eef, akka meeshaa faayaa qofaatti hin ilaaliinaa.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 106-124 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

05

Walitti Dhufeenya, Hariiroo fi Hojiirra Oolmaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Tooftaa kanatti fayyadamuun barnoota lammummaa keessatti ogummaa tiyaatiraatiin walitti bu'iinsa namootaa yookiin hawaasaa hiikaa.

Of eeggadhu

Daawwattoota akka daawwataa callisaatti hin ilaalinaa. Bu'uurri adeemsa kanaa daawwattoonni gara waltajjiitti ba'anii qooda fudhachuun furmaata akka fidan gochuudha.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 125 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

GosaXiyyeeffannoo Qorannoo
NoormaatíviiWaraqaa tiyaatiraa seera fi aadaa yeroo sanaa irratti hundaa'ee madaala.
IbsaaGosa tiyaatiraa akkasumas simannaa fi deebii daawwattootaa qoqqooda.
OomishaaKaayyoo barreessaa fi deebii daawwattootaa yaada keessa galchuun barreeffama xiinxala.

Yoom akka itti fayyadamtu

Gabatee kanatti fayyadamuun akaakuuwwan qorannoo miidhaginaa barreeffamaafi agarsiisa tiyaatiraa sadan adda baasaa.

Of eeggadhu

Miidhagina noormaatívii fi miidhagina oomishaa walitti hin makiinaa. Noormaatíviin seera yeroo sanaarratti xiyyeeffata, oomishni immoo yaada barreessaafi deebii daawwattootaarratti xiyyeeffata.

Grade 7 Performing and Visual Arts, fuula 125 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Aartii kutaa 7 maal haguugu?
Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 5 irraa kaardii 9: Hubannoo Og-aartii, Ibsa Kalaqaa, Seenaa fi Aadaa, Duudhaalee Miidhaginaa fi Walitti Dhufeenya, Hariiroo fi Hojiirra Oolmaa. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kutaa 7 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?
Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?
Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 7 Performing and Visual Arts irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?
Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?
30 Hagayya 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi
SeeniHerrega kee bani