የ11ኛ ክፍል ባዮሎጂ ካርዶች ምን ይሸፍናሉ?

ከአገር አቀፉ መጽሐፍ 6 ምዕራፎች የተወሰዱ 24 ካርዶች፦ ባዮሎጂ እና ቴክኖሎጂ፣ የሰው አካል ስርአቶች፣ የህዝብ ቁጥር እና የተፈጥሮ ሀብት እና ሌሎች 3። እያንዳንዱን ምዕራፍ በገጹ ላይ አንድ ካርድ በአንድ ጊዜ መውሰድ ይችላሉ።

በ11ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና አለ?

የለም። ኢትዮጵያ አገር አቀፍ ፈተና የምትሰጠው በ6ኛ፣ በ8ኛና በ12ኛ ክፍል ብቻ ነው። እነዚህ ካርዶች ለትምህርት ቤትዎ ፈተናዎች፣ እንዲሁም ከጥቂት ዓመታት በኋላ ለሚመጣው አገር አቀፍ ፈተና ናቸው።

እነዚህ ካርዶች ከየት መጡ?

ለዚህ ክፍል ከተዘጋጀው የትምህርት ሚኒስቴር መጽሐፍ፣ ከGrade 11 Biology ተቀድተዋል። ከዚያም ምዕራፉን ማየት የማይችል ሁለተኛ ማጣሪያ እያንዳንዱን ቀመር፣ ቋሚ ቁጥርና የሠንጠረዥ ረድፍ እንደገና ያሰላል፤ ማጣሪያው ማረጋገጥ ያልቻለውን ሁሉ ሳያወጣ ይይዘዋል።

ይህ ነጻ ነው?

አዎ። እዚህ ያለው እያንዳንዱ ካርድ በነጻ ይነበባል፤ ለኅትመት የተዘጋጀውም ሉህ በነጻ ይወርዳል። ሁለቱም መለያ አይጠይቁም።

ይህ ለመጨረሻ ጊዜ የተረጋገጠው መቼ ነው?

30 ኦገስት 2026። ካርዶች ምዕራፍ በምዕራፍ ይመጣሉ፤ ከእያንዳንዱ በታች ያለው መስመር ያ ካርድ ለመጨረሻ ጊዜ የተነበበበትን ቀን ይናገራል።

ነጻ አጭር ማስታወሻዎች እና የማጠናከሪያ ካርዶች

የ11ኛ ክፍል ባዮሎጂ

የ11ኛ ክፍል ባዮሎጂ በተማሪ ላይ 24 የማጠናከሪያ ካርዶች አሉት፤ በአገር አቀፍ ሥርዓተ ትምህርቱ ምዕራፎች ተደራጅተዋል። እያንዳንዱ ካርድ ሕጉ መቼ እንደሚሠራ፣ በውስጡ ያለው እያንዳንዱ ምልክት ምን እንደሚወክልና ተማሪዎች በብዛት የሚሳሳቱበትን ነጥብ ይገልጻል። በነጻ ይነበባሉ፤ መለያም አይጠይቁም።

24
ካርዶች: 6
ምዕራፎች: 3
ቀመሮች: 17
የማጣቀሻ ሠንጠረዦች: Grade 11 Biology
መጽሐፍ: ነጻ
ዋጋ: 30 ኦገስት 2026
የመጨረሻ ማረጋገጫ

ሁሉም24የማጣቀሻ ሠንጠረዥ17ቀመር3የተለመደ ስህተት2ሕግ1ዘዴ1

ባዮሎጂ እና ቴክኖሎጂ

የባዮሎጂ ምርመራ እና ምስል ማግኛ መሣሪያዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥየ pregnancy የሽንት ምርመራ · የ diabetic የደም ምርመራ · CT scan · +2

መሣሪያ ወይም ምርመራ	የሚለካው ወይም የአሠራር ዘዴው
የ pregnancy የሽንት ምርመራ	የ Human Chorionic Gonadotropin (hCG) hormone
የ diabetic የደም ምርመራ	የደም glucose መጠን
CT scan	ለውስጣዊ screening የሚያገለግሉ በርካታ የ X-ray slices
PET scan	የ metabolic processes የሚከታተሉ radioactive tracers
GPS	የ biogeographical እና የ organism እንቅስቃሴ data

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በሕክምና ምርመራና በባዮሎጂ ጥናት ውስጥ የሚያገለግሉ መሣሪያዎችን ከሚለኩት ተግባር ጋር ለማዛመድ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የእርግዝና ምርመራ የሚለየው ከማህፀን ፅንስ ፕላሴንታ የሚመነጨውን hCG ሆርሞን ሲሆን, የ PET ስካን ደግሞ ራዲዮአክቲቭ መከታተያዎችን በመጠቀም ሜታቦሊዝምን ይከታተላል።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 7-25 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

በተፈጥሮ ላይ የተመሰረቱ የቴክኖሎጂ ፈጠራዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥየምስጥ ጉብታ · የKingfisher ምንቃር · የትንኝ proboscis · +3

የተፈጥሮ መዋቅር	የተኮረጀው ቴክኖሎጂ
የምስጥ ጉብታ	ተፈጥሯዊ የአየር ማናፈሻ ያለው የሕንፃ ዲዛይን (Eastgate Centre)
የKingfisher ምንቃር	የBullet train የፊት ቅርጽ
የትንኝ proboscis	የመርፌ መውጊያ (Injection needle)
የሸረሪት ድር (Spider silk)	ሰው ሠራሽ ጥይት መከላከያ ልብስ (Synthetic bulletproof vest)
የዝሆን አፍንጫ (Elephant trunk)	ተጣጣፊ የሮቦት ክንድ (Flexible robotic arm)
የShellfish exoskeleton	ስብራትን የሚቋቋሙ ceramics

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በሕያዋን ፍጥረታት አካላዊ ቅርጽና አሠራር ተመስርተው የተሰሩ ቴክኖሎጂዎችንና ሕንፃዎችን ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

በሐራሬ የሚገኘው የኢስትጌት ሕንፃ የሙቀትና የአየር ዝውውርን ለመቆጣጠር የተኮረጀው የምስጥ ጉድጓድ አሠራርን እንጂ የወፍ ጎጆን አይደለም።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 7-25 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

በእንስሳት ምርምር ሥነምግባር ውስጥ ሦስቱ R መርሆችየማጣቀሻ ሠንጠረዥReduction · Refinement · Replacement

መርህ	በምርምር ውስጥ የሚወሰድ ተግባር
Reduction	በሙከራዎች ውስጥ ጥቅም ላይ የሚውሉ አጠቃላይ የእንስሳትን ቁጥር መቀነስ
Refinement	ሥቃይን ለመቀነስ less invasive የሆኑ ዘዴዎችን እና የተሻለ እንክብካቤን መጠቀም
Replacement	ሙሉ እንስሳትን በ cell cultures ወይም በ computer models መተካት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በሳይንሳዊ ምርምር ወቅት በእንስሳት ላይ የሚደርሰውን ጉዳትና ስቃይ ለመቀነስ የሚያገለግሉትን የሥነምግባር መርሆች ለመግለጽ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ሪፕሌስመንት (Replacement) እንስሳትን በሴል ካልቸር ወይም በሞዴል ሙሉ በሙሉ መተካት ሲሆን, ሪፋይንመንት (Refinement) ግን በምርምር ወቅት ህመምን መቀነስ ነው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 7-25 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ምዕራፍ 2

የወፍ ኦቪደክት ክፍሎች እና ተግባራትየማጣቀሻ ሠንጠረዥInfundibulum · Magnum · Isthmus · +2

የኦቪደክት ክፍል	ዋና ተግባር
Infundibulum	የተለቀቀውን yolk ይውጣል እንዲሁም ይይዛል
Magnum	አብዛኛውን albumen (egg white) ያመነጫል
Isthmus	sulfur የያዙ amino acids በመጠቀም የውስጥ እና የውጭ shell membranes ይፈጥራል
Uterus	በ shell membranes ላይ ጠንካራውን የውጭ eggshell ይፈጥራል
Vagina	እንቁላሉን በ cloaca በኩል ለመጣል በ oviposition ወቅት ጡንቻዎችን ያዝናናል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በእንቁላል ምስረታ ወቅት የወፍ የመራቢያ ቱቦ ክፍሎችን ቅደም ተከተል እና ተግባር ለማስታወስ ተጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

አልቡሚን የሚመነጨው በማግነም ውስጥ ሲሆን፣ የቅርፊት ሽፋኖች በኢስትመስ ውስጥ እንዲሁም ጠንካራው ቅርፊት በማህፀን ውስጥ ይዘጋጃሉ።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 26-78 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ከነፍሳት የሚገኙ የንግድ እና የህክምና ውጤቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥShellac · Cochineal · Tannic Acid · +2

ምርት	አመንጪ ነፍሳት	ዋና ጥቅም
Shellac	Lac insect (Laccifer lacca)	ለdyes፣ inks፣ polishes እና sealing waxes የሚሆን Resin
Cochineal	Scale insect (Dactylopius coccus)	በምግብ፣ cosmetics እና painting ውስጥ የሚያገለግል ቀይ pigment
Tannic Acid	Gall wasp (Cynipidae)	ለLeather tanning እና dye ማምረት
Silk	Silkworm (Bombyx mori)	የLuxury textile fiber ሽመና
Cantharidin	Blister beetle	ለviral infections እና tumor ሕክምና የሚያገለግል Protein blocker

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከተወሰኑ የነፍሳት ዝርያዎች የሚገኙ የኢንዱስትሪ እና የህክምና ውጤቶችን ለመለየት ተጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ካንታሪዲን ከብሊስተር ቢትል የሚገኝ የህክምና ፕሮቲን ማገጃ ሲሆን፣ ሼላክ ደግሞ በላክ ነፍሳት የሚመነጭ ሙጫ ነው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 26-78 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የፅንስ የመጀመሪያ ደረጃዎች ቅደም ተከተልሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከፅንስ መፈጠር እስከ አካላት መፈጠር ድረስ ያሉትን የእድገት ደረጃዎች ቅደም ተከተል ለማስቀመጥ ተጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ክሊቬጅ መጀመሪያ ብላስቱላን ይፈጥራል፣ ከዚያም ጋስትሩሌሽን የጀርም ንጣፎችን ካዘጋጀ በኋላ ኦርጋኖጄኔሲስ ይከተላል።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 26-78 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የነፍሳት ሜታሞርፎሲስ ዓይነቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥComplete metamorphosis · Incomplete metamorphosis

ዓይነት	የደረጃዎች ብዛት	የእድገት ደረጃዎች	ምሳሌዎች
Complete metamorphosis	4	$\text{Egg} \rightarrow \text{Larva} \rightarrow \text{Pupa} \rightarrow \text{Adult}$	ንብ፣ ቢራቢሮ፣ ጢንዚዛ
Incomplete metamorphosis	3	$\text{Egg} \rightarrow \text{Nymph} \rightarrow \text{Adult}$	ፌንጣ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የተለያዩ የነፍሳት ዝርያዎችን የእድገት ዑደት ዓይነቶች ለመለየት ተጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ያልተሟላ ሜታሞርፎሲስ የሙሽሬ (pupa) ደረጃ የለውም፣ በምትኩ በኒምፍ (nymph) ደረጃ ያልፋል።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 26-78 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ታክሲስ እና ካይኔሲስየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

እንስሳት ለአካባቢ ማነቃቂያዎች የሚሰጡትን የተፈጥሮ አቅጣጫዊ እንቅስቃሴዎች ለመለየት ተጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ታክሲስ ወደ ማነቃቂያው ወይም ከማነቃቂያው ርቆ የሚደረግ ቀጥተኛ እንቅስቃሴ ሲሆን፣ ካይኔሲስ ግን ለማነቃቂያው ጥንካሬ ብቻ ምላሽ የሚሰጥ አቅጣጫ አልባ የዘፈቀደ እንቅስቃሴ ነው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 26-78 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ምዕራፍ 3

Michaelis-Menten Equationቀመር

V_1 = \frac{V_{\max}[S]}{K_M + [S]}

V_1 = \frac{V_{\max}[S]}{K_M + [S]}

$V_1$: የኢንዛይም ሪአክሽን Initial velocity $\text{mol}\,\text{L}^{-1}\,\text{s}^{-1}$
$V_{\max}$: የሪአክሽኑ ከፍተኛ ፍጥነት Maximal velocity $\text{mol}\,\text{L}^{-1}\,\text{s}^{-1}$
$[S]$: የ Substrate concentration መጠን $\text{mol}\,\text{L}^{-1}$
$K_M$: Michaelis constant: በግማሽ maximal velocity ላይ ያለ substrate concentration $\text{mol}\,\text{L}^{-1}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የኢንዛይም ሪአክሽን ፍጥነትን ከ substrate concentration ጋር ለማዛመድ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

KM የሚያመለክተው በግማሽ Vmax ላይ ያለውን የ substrate concentration መጠን እንጂ የ substrate concentration ግማሽን አይደለም።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 79-112 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Protein Structural Levelsየማጣቀሻ ሠንጠረዥPrimary · Secondary · Tertiary · +1

ደረጃ	መግለጫ
Primary	በ peptide bonds አማካኝነት የተሳሰሩ የ amino acids መስመራዊ ቅደም ተከተል (linear sequence)።
Secondary	በ hydrogen bonds አማካኝነት ወደ alpha-helix ወይም beta-pleated sheets መጠቅለል (folding)።
Tertiary	በ side-chain interactions አማካኝነት የሚፈጠር አጠቃላይ three-dimensional ቅርጽ።
Quaternary	የበርካታ folded polypeptide subunits የቦታ አቀማመጥ (spatial arrangement)።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አራቱን የፕሮቲን መዋቅር ደረጃዎች ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

Primary structure በ peptide bonds ብቻ የሚገነባ ሲሆን፡ secondary እና ከዚያ በላይ ያሉት ግን በ hydrogen bonds እና side-chain ግንኙነቶች ላይ ይመረኮዛሉ።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 79-112 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Six Basic Enzyme Classesየማጣቀሻ ሠንጠረዥOxidoreductases · Transferases · Hydrolases · +3

ክፍል	የካታሊሲስ ተግባር
Oxidoreductases	የ oxidation-reduction reactions እና የ electron ዝውውርን ያፋጥናሉ (catalyze ያደርጋሉ)።
Transferases	Functional groups ን ከ donor ወደ acceptor ያስተላልፋሉ።
Hydrolases	በ hydrolysis አማካኝነት የ chemical bonds መቆራረጥን ያፋጥናሉ (catalyze ያደርጋሉ)።
Lyases	ከ hydrolysis ወይም oxidation ውጭ በሆኑ መንገዶች bonds ን ይሰብራሉ።
Isomerases	Molecules ን ከአንድ structural isomer ወደ ሌላ ይቀይራሉ።
Ligases	በ ATP ውስጥ ካለው የ di-phosphate bond መሰበር ጋር በማያያዝ ሁለት molecules ን ያጣምራሉ።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ኢንዛይሞችን በሚያካሂዱት የሪአክሽን አይነት መሰረት ለመመደብ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

Lyases ቦንዶችን የሚሰብሩት ያለ ውሃ ወይም ኦክሲዴሽን ሲሆን፤ Hydrolases ግን የግድ ውሃ ያስፈልጋቸዋል።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 79-112 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ምዕራፍ 4

የዲኤንኤ ሬፕሊኬሽን ኢንዛይሞችየማጣቀሻ ሠንጠረዥDNA helicase · DNA polymerase · RNA primase · +2

ኢንዛይም	ተግባር
DNA helicase	ሁለቱን የ DNA strands ይፈታል እንዲሁም ይለያያል
DNA polymerase	በ 5' to 3' direction እያደገ ላለው strand ተጨማሪ complementary nucleotides ይጨምራል
RNA primase	ለ DNA strand ተጓዳኝ (complementary) የሆኑ RNA primers ያዘጋጃል
DNA ligase	የ phosphodiester bonds በመፍጠር የ DNA fragments ያገናኛል
Topoisomerase	ከ replication fork ፊት ለፊት supercoiling እንዳይፈጠር ይከላከላል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በS ምዕራፍ ወቅት በዲኤንኤ ሬፕሊኬሽን ፎርክ ላይ የሚሰሩትን ኢንዛይሞች ተግባር ለመከለስ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ዲኤንኤ ፖሊሜሬዝ ውህደትን በራሱ መጀመር አይችልም፦ በአርኤንኤ ፕራይሜዝ የተዘጋጀ ፕራይመር ያስፈልገዋል፣ ኑክሊኦታይድ የሚጨምረውም ከ5' ወደ 3' አቅጣጫ ብቻ ነው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 113-179 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የጄኔቲክ ማዳቀል ምጥጥኖችየማጣቀሻ ሠንጠረዥMonohybrid F2 · Dihybrid F2 · Test cross (Heterozygous) · +1

የማዳቀል አይነት	የወላጆች ጂኖታይፕ	የፊኖታይፕ ምጥጥን	የጂኖታይፕ ምጥጥን
Monohybrid F2	$Tt \times Tt$	3:1	1:2:1
Dihybrid F2	$RrYy \times RrYy$	9:3:3:1	1:2:2:4:1:2:1:2:1
Test cross (Heterozygous)	$Pp \times pp$	1:1	1:1
Incomplete/Codominance F2	$RW \times RW$	1:2:1	1:2:1

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ለሞኖሃይብሪድ፣ ለዳይሃይብሪድ እና ለቴስት ክሮስ የሚጠበቁ የፊኖታይፕ እና የጂኖታይፕ ምጥጥኖችን ለማግኘት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ያልተሟላ ዶሚናንስ እና ኮዶሚናንስ በF2 ውስጥ ተመሳሳይ 1:2:1 የፊኖታይፕ እና ጂኖታይፕ ምጥጥን ይሰጣሉ፤ ይህም ከመንደል 3:1 ይለያል።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 113-179 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

መጀመሪያ እና ማቆሚያ ኮዶኖችየማጣቀሻ ሠንጠረዥStart codon · Stop codons

የኮዶን አይነት	የmRNA ቤዝ ትሪፕሌት	ተግባር
Start codon	AUG	translationን ያስጀምራል እንዲሁም ለMethionine code ያደርጋል
Stop codons	UAG, UAA, UGA	የprotein synthesis termination (ማብቂያ) ይጠቁማሉ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የmRNA ኑክሊኦታይድ ቅደም ተከተልን ወደ አሚኖ አሲድ ለመቀየር ወይም የትራንስሌሽን ወሰኖችን ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ስቶፕ ኮዶኖች (UAG, UAA, UGA) ምንም አይነት አሚኖ አሲድ አይወክሉም፦ ራይቦዞም ሲያገኛቸው ትራንስሌሽን ወዲያውኑ ይቆማል።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 113-179 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የቴስት ክሮስ አሰራር ዘዴዘዴ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ዶሚናንት ፊኖታይፕ ያለው ግለሰብ ሆሞዛይገስ ዶሚናንት ወይም ሄትሮዛይገስ መሆኑን ለማረጋገጥ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የማይታወቀውን ግለሰብ ሁልጊዜ ከሆሞዛይገስ ሪሴሲቭ ግለሰብ ጋር ብቻ ማዳቀል ያስፈልጋል። ማናቸውም ዝርያዎች ሪሴሲቭ ባህሪ ካሳዩ ወላጁ ሄትሮዛይገስ ነው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 113-179 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የሰው አካል ስርአቶች

የተያያዥ ሕብረ ሕዋሳት እና የአጥንት ሴሎች ልዩነትየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የቴንደን እና ሊጋመንት ተያያዥ ተግባራትን ወይም የአጥንት ሴሎችን ተግባር ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ቴንደኖች (Tendons) ጡንቻን ከአጥንት ጋር ያገናኛሉ፤ ሊጋመንቶች (Ligaments) ግን አጥንትን ከአጥንት ጋር ያገናኛሉ። ኦስቲዮብላስቶች አዲስ አጥንት ሲገነቡ፡ ኦስቲዮክላስቶች አጥንትን ይሰብራሉ።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 180-235 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የሰው አጽም ክፍሎች እና የአጥንት ብዛትየማጣቀሻ ሠንጠረዥAxial skeleton · Appendicular skeleton · ጠቅላላ adult skeleton

ክፍል	አካላት	የአጥንት ብዛት
Axial skeleton	Skull (22), Ossicles (6), Hyoid (1), Rib cage (24), Sternum (1), Vertebral column (26)	$80$
Appendicular skeleton	Shoulder girdles (4), Pelvis (2), Arms እና forearms (6), Thighs እና legs (8), Hands (54), Feet እና ankles (52)	$126$
ጠቅላላ adult skeleton	Axial skeleton + Appendicular skeleton	$206$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የአዋቂ ሰው አጽም በአክሲያል (Axial) እና አፔንዲኩላር (Appendicular) ክፍሎች ሲከፈል ያሉትን የአጥንት ብዛቶች ለማስታወስ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

አዋቂዎች 206 አጥንቶች ሲኖሯቸው፡ አዲስ የተወለዱ ሕፃናት ግን ሲያድጉ የሚዋሃዱ ከ300 በላይ አጥንቶች አሏቸው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 180-235 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ዋና ዋና የአባለዘር በሽታዎች እና አምጪ ተዋሲያኖቻቸውየማጣቀሻ ሠንጠረዥSyphilis · Gonorrhea · Chancroid · +4

በግብረ ሥጋ ግንኙነት የሚተላለፍ ኢንፌክሽን	የበሽታ አምጪው ዓይነት	አምጪ ተዋሲያን
Syphilis	ባክቴሪያ (Bacterium)	Treponema pallidum
Gonorrhea	ባክቴሪያ (Bacterium)	Neisseria gonorrhoeae
Chancroid	ባክቴሪያ (Bacterium)	Haemophilus ducreyi
Genital herpes	ቫይረስ (Virus)	Herpes simplex virus (HSV)
Genital warts	ቫይረስ (Virus)	Human papillomavirus (HPV)
AIDS	ቫይረስ (Virus)	Human immunodeficiency virus (HIV)
Trichomoniasis	ፓራሳይት (Parasite)	Trichomonas vaginalis

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የተለመዱ የአባለዘር በሽታዎችን ከተዋሲያን ምድባቸው እና ከትክክለኛው አምጪ ጋር ለማዛመድ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

እንደ ኤች አይ ቪ (HIV) ካሉ የአባለዘር ኢንፌክሽኖች መከላከል የሚችለው ብቸኛው የወሊድ መከላከያ ኮንዶም ብቻ ነው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 180-235 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የወር አበባ ዑደት ደረጃዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥMenstrual phase · Follicular phase · Ovulation phase · +1

ደረጃ	ቀናት	ዋናው የእንቁላል ማቀፊያ እና የሆርሞን ክስተት
Menstrual phase	1-4	Endometrium ይፈርሳል እንዲሁም እንደ menstrual flow ይወገዳል
Follicular phase	5-13	FSH የ follicle እድገትን ያነቃቃል፣ follicles ደግሞ estrogen ያመነጫሉ
Ovulation phase	14	LH surge የበሰለ egg እንዲለቀቅ ያደርጋል
Luteal phase	15-28	Corpus luteum ይፈጠራል እንዲሁም endometrium ለመጠበቅ progesterone ያመነጫል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በአራቱ የወር አበባ ዑደት ደረጃዎች ውስጥ ያሉትን ቀናት፡ ሆርሞኖች እና የማህፀን ለውጦች ለመረዳት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

እንቁላል የመልቀቅ ሂደት (Ovulation) የሚቀሰቀሰው በ14ኛው ቀን በሚከሰተው የLH ሆርሞን ድንገተኛ መጨመር እንጂ በFSH አይደለም። ፕሮጄስቴሮን ከፍተኛ የሚሆነው በሉቲያል (luteal) ደረጃ ነው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 180-235 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የጡንቻ ሕብረ ሕዋሳት ዓይነቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥSkeletal muscle · Cardiac muscle · Smooth muscle

የጡንቻ ዓይነት	ጭረታ (Striation)	ቁጥጥር	መገኛ
Skeletal muscle	Striated	Voluntary	ከአጥንት ጋር የተያያዘ
Cardiac muscle	Striated	Involuntary	የልብ ግድግዳ (myocardium)
Smooth muscle	Non-striated	Involuntary	ክፍት የውስጥ አካላት (hollow organs)፣ የደም ስሮች

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የሦስቱን የሰውነት ጡንቻ ዓይነቶች መዋቅር፡ የቁጥጥር ሁኔታ እና መገኛ ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የልብ ጡንቻን (Cardiac muscle) ከስላሳ ጡንቻ (Smooth muscle) ጋር እንዳያምታቱ። የልብ ጡንቻ እንደ ስላሳ ጡንቻ ያለፍላጎት የሚሰራ ቢሆንም፡ እንደ አጽመ ጡንቻ ጭረት ያለው (striated) ነው።

ከGrade 11 Biology፣ ገጽ 180-235 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የህዝብ ቁጥር እና የተፈጥሮ ሀብት

Logistic Population Growthቀመር

\frac{dN}{dt} = rN\left(\frac{K - N}{K}\right)

\frac{dN}{dt} = rN\left(\frac{K - N}{K}\right)

$\frac{dN}{dt}$: የህዝብ ቁጥር ዕድገት ምጣኔ $\text{s}^{-1}$
$r$: የነፍስ ወከፍ የዕድገት ምጣኔ $\text{s}^{-1}$
$N$: የህዝብ ብዛት $dimensionless$
$K$: የመሸከም አቅም $dimensionless$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የተፈጥሮ ሀብት ውሱን በሆነበት እና carrying capacity ባለበት ሁኔታ የ population growth rate ለማስላት ያገለግላል።

ተጠንቀቁ

N ከ K ጋር እኩል ሲሆን፣ (K - N)/K ዜሮ ስለሚሆን የ population growth ሙሉ በሙሉ ይቆማል።

ከGrade 11 Biology፣ ከገጽ 236 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Population Regulation Factorsየማጣቀሻ ሠንጠረዥDensity-dependent · Density-independent

የ Factor ዓይነት	አሠራር	የ Factor ባህሪ	ምሳሌዎች
Density-dependent	ተፅዕኖው ከ population density ጋር ይለወጣል	Biotic	Predation, competition, disease, waste
Density-independent	ተፅዕኖው በ population density አይወሰንም	Abiotic	Weather, earthquakes, floods, pollution

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የ population size የሚገድቡትን biotic እና abiotic ምክንያቶች ለመለየት ያገለግላል።

ተጠንቀቁ

Density-independent የሆኑ አደጋዎች population density ብዙም ሆነ ትንሽ በእኩል መጠን ይጎዳሉ።

ከGrade 11 Biology፣ ከገጽ 236 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Quadrat Population Estimationቀመር

N = \frac{A}{a} \cdot n

N = \frac{A}{a} \cdot n

$N$: የተገመተው population size $dimensionless$
$A$: አጠቃላይ የ habitat ስፋት $\text{m}^2$
$a$: በ quadrat የተካለለ ጠቅላላ የናሙና ስፋት $\text{m}^2$
$n$: በናሙና ስፋቱ ውስጥ የተቆጠሩ ጠቅላላ individuals $dimensionless$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የማይንቀሳቀሱ ወይም ዝግተኛ ህይወት ያላቸውን ነገሮች አጠቃላይ population size ለመገመት ይጠቅማል።

ተጠንቀቁ

a ማለት የተጣሉት quadrats አጠቃላይ ድምር ስፋት እንጂ የአንዲት quadrat ስፋት ብቻ አለመሆኑን ያረጋግጡ።

ከGrade 11 Biology፣ ከገጽ 236 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Survivorship Curvesየማጣቀሻ ሠንጠረዥType I · Type II · Type III

ዓይነት	የልጆች ብዛት	የወላጅ እንክብካቤ	የሞት ወቅት	ምሳሌዎች
Type I	ጥቂት	ከፍተኛ	በአብዛኛው በዕድሜ መግፋት ወቅት	የሰው ልጆች፣ ትልልቅ mammals
Type II	መካከለኛ	መካከለኛ	በሁሉም የዕድሜ ክልል ቋሚ የሆነ	አንዳንድ አዕዋፍ
Type III	በርካታ	በጣም ጥቂት ወይም ምንም	በመጀመሪያው የሕይወት ዘመን ከፍተኛ	ዕፅዋት፣ ዓሦች፣ invertebrates

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ህዋሳትን በሞት ሁኔታቸው፣ በልጆች ብዛት እና በእንክብካቤ ደረጃቸው ለመመደብ ያገለግላል።

ተጠንቀቁ

Type II በሁሉም የዕድሜ ክልል ውስጥ ቋሚ የሆነ የሞት መጠን ያሳያል።

ከGrade 11 Biology፣ ከገጽ 236 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ተመሳሳይ ትምህርት በሌሎች ክፍሎች

ፈተና ካለፈው ክፍል የተማሩትን መጠየቁን አያቆምም። የእነዚያ ክፍሎች ካርዶችም እዚህ አሉ።

የ11ኛ ክፍል ሌሎች ትምህርቶችዎ

በዚህ ክፍል እስካሁን ካርድ ያላቸው ሌሎች ትምህርቶች በሙሉ።

ተማሪዎች የሚጠይቋቸው ጥያቄዎች

የ11ኛ ክፍል ባዮሎጂ ካርዶች ምን ይሸፍናሉ?: ከአገር አቀፉ መጽሐፍ 6 ምዕራፎች የተወሰዱ 24 ካርዶች፦ ባዮሎጂ እና ቴክኖሎጂ፣ የሰው አካል ስርአቶች፣ የህዝብ ቁጥር እና የተፈጥሮ ሀብት እና ሌሎች 3። እያንዳንዱን ምዕራፍ በገጹ ላይ አንድ ካርድ በአንድ ጊዜ መውሰድ ይችላሉ።
በ11ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና አለ?: የለም። ኢትዮጵያ አገር አቀፍ ፈተና የምትሰጠው በ6ኛ፣ በ8ኛና በ12ኛ ክፍል ብቻ ነው። እነዚህ ካርዶች ለትምህርት ቤትዎ ፈተናዎች፣ እንዲሁም ከጥቂት ዓመታት በኋላ ለሚመጣው አገር አቀፍ ፈተና ናቸው።
እነዚህ ካርዶች ከየት መጡ?: ለዚህ ክፍል ከተዘጋጀው የትምህርት ሚኒስቴር መጽሐፍ፣ ከGrade 11 Biology ተቀድተዋል። ከዚያም ምዕራፉን ማየት የማይችል ሁለተኛ ማጣሪያ እያንዳንዱን ቀመር፣ ቋሚ ቁጥርና የሠንጠረዥ ረድፍ እንደገና ያሰላል፤ ማጣሪያው ማረጋገጥ ያልቻለውን ሁሉ ሳያወጣ ይይዘዋል።
ይህ ነጻ ነው?: አዎ። እዚህ ያለው እያንዳንዱ ካርድ በነጻ ይነበባል፤ ለኅትመት የተዘጋጀውም ሉህ በነጻ ይወርዳል። ሁለቱም መለያ አይጠይቁም።
ይህ ለመጨረሻ ጊዜ የተረጋገጠው መቼ ነው?: 30 ኦገስት 2026። ካርዶች ምዕራፍ በምዕራፍ ይመጣሉ፤ ከእያንዳንዱ በታች ያለው መስመር ያ ካርድ ለመጨረሻ ጊዜ የተነበበበትን ቀን ይናገራል።

ያጥኑ፣ ከዚያም ራስዎን ይፈትኑ

ተማሪ እነዚህን ካርዶች ወደ መልመጃ ጥያቄዎች ይለውጣቸዋል፣ እየሠሩ ያርማቸዋል፤ ያልገባዎትንም የሚያብራራ የAI አስተማሪ አለ።

በነጻ ይጀምሩ