የ12ኛ ክፍል የመረጃ ቴክኖሎጂ ካርዶች ምን ይሸፍናሉ?

ከአገር አቀፉ መጽሐፍ 6 ምዕራፎች የተወሰዱ 25 ካርዶች፦ Information Systems እና አጠቃቀማቸው፣ Emerging Technologies፣ Database Management System፣ Web Authoring፣ Maintenance እና Troubleshooting እና የProgramming መሠረታዊያን። እያንዳንዱን ምዕራፍ በገጹ ላይ አንድ ካርድ በአንድ ጊዜ መውሰድ ይችላሉ።

እነዚህ ለ12ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና ይረዳሉ?

አዎ። 12ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና ይወስዳል፤ እነዚህም ፈተናው እንዲያውቋቸው የሚጠብቃቸው የየመረጃ ቴክኖሎጂ ሕጎችና ቀመሮች ናቸው። ካለፉት ዓመታት የተወሰዱ ፈተናዎችም ከእያንዳንዱ ጥያቄ ጀርባ የተሠራ መልስ ይዘው በዚሁ ድረ ገጽ በነጻ አሉ።

እነዚህ ካርዶች ከየት መጡ?

ለዚህ ክፍል ከተዘጋጀው የትምህርት ሚኒስቴር መጽሐፍ፣ ከGrade 12 Information Communication Technology ተቀድተዋል። ከዚያም ምዕራፉን ማየት የማይችል ሁለተኛ ማጣሪያ እያንዳንዱን ቀመር፣ ቋሚ ቁጥርና የሠንጠረዥ ረድፍ እንደገና ያሰላል፤ ማጣሪያው ማረጋገጥ ያልቻለውን ሁሉ ሳያወጣ ይይዘዋል።

ይህ ነጻ ነው?

አዎ። እዚህ ያለው እያንዳንዱ ካርድ በነጻ ይነበባል፤ ለኅትመት የተዘጋጀውም ሉህ በነጻ ይወርዳል። ሁለቱም መለያ አይጠይቁም።

ይህ ለመጨረሻ ጊዜ የተረጋገጠው መቼ ነው?

30 ኦገስት 2026። ካርዶች ምዕራፍ በምዕራፍ ይመጣሉ፤ ከእያንዳንዱ በታች ያለው መስመር ያ ካርድ ለመጨረሻ ጊዜ የተነበበበትን ቀን ይናገራል።

ነጻ አጭር ማስታወሻዎች እና የማጠናከሪያ ካርዶች

የ12ኛ ክፍል የመረጃ ቴክኖሎጂ

የ12ኛ ክፍል የመረጃ ቴክኖሎጂ በተማሪ ላይ 25 የማጠናከሪያ ካርዶች አሉት፤ በአገር አቀፍ ሥርዓተ ትምህርቱ ምዕራፎች ተደራጅተዋል። እያንዳንዱ ካርድ ሕጉ መቼ እንደሚሠራ፣ በውስጡ ያለው እያንዳንዱ ምልክት ምን እንደሚወክልና ተማሪዎች በብዛት የሚሳሳቱበትን ነጥብ ይገልጻል። በነጻ ይነበባሉ፤ መለያም አይጠይቁም።

25
ካርዶች: 6
ምዕራፎች: 14
የማጣቀሻ ሠንጠረዦች: Grade 12 Information Communication Technology
መጽሐፍ: ነጻ
ዋጋ: 30 ኦገስት 2026
የመጨረሻ ማረጋገጫ

ሁሉም25የማጣቀሻ ሠንጠረዥ14ሕግ6የተለመደ ስህተት4ዘዴ1

Information Systems እና አጠቃቀማቸው

የ Copyright, Patent እና Plagiarism ልዩነትን ማምታታትየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከሶፍትዌር የባለቤትነት መብት፣ ከህግ ጥሰት እና ከአካዳሚክ ስነምግባር ጋር የተያያዙ ጥያቄዎችን ለመመለስ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

Copyright የተጻፈውን ኮድ ወይም ቅርጽ የሚጠብቅ ሲሆን፣ Patent ደግሞ ተግባራዊ የፈጠራ ስራን ይጠብቃል። Plagiarism የሌላውን ስራ ያለ እውቅና መጠቀም ሲሆን፣ የ Copyright ጥሰት ግን ያለ ፈቃድ መጠቀምን የሚመለከት ህጋዊ ጥሰት ነው።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 1-28 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የዲጂታል የትብብር መሳሪያዎች ምድቦችየማጣቀሻ ሠንጠረዥየመገናኛ tools · Documentation እና file sharing · Project management · +2

ምድብ	ዋና ዓላማ	ምሳሌዎች
የመገናኛ tools	የተቀናጀ messaging፣ video conferencing እና screen sharing	Microsoft Teams, Zoom, Slack, Google Meet, Skype
Documentation እና file sharing	File storage፣ version tracking እና የጋራ editing permissions	Google Drive, MS SharePoint, Dropbox, Google Docs
Project management	Task ማደራጀት፣ project tracking እና workflow management	Trello, Asana, ClickUp
Data visualization	ውስብስብ dataን ወደ visual graphic ቅጦች መቀየር እና ማስተናገድ	Power BI, Tableau, Google Charts, Grafana
Notetaking	አስተሳሰቦችን፣ ሃሳቦችን እና notesን በፍጥነት መመዝገብ እና ማደራጀት	Evernote, MS OneNote, Google Keep

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የዲጂታል የትብብር መተግበሪያዎችን እንደ የስራ ወይም የትምህርት አገልግሎታቸው ለመመደብ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የ Project management መሳሪያዎችን ከተራ የማስታወሻ ወይም የፋይል ማጋሪያ መሳሪያዎች ጋር አያምታቱ። የ Project management ሶፍትዌሮች ስራዎችን እና የስራ ሂደቶችን ለመከታተል የተለዩ ናቸው።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 1-28 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የኢንፎርሜሽን ሲስተምስ አካባቢያዊ እና ጤና ነክ ጉዳዮችየማጣቀሻ ሠንጠረዥE-waste · የሀብት ፍጆታ (Resource Consumption) · አካላዊ ጤና (Physical Health) · +1

የችግር መስክ	መንስኤዎች እና አደጋዎች	የመፍትሄ እርምጃዎች
E-waste	እንደ cadmium፣ lead እና mercury ያሉ መርዛማ heavy metals ወደ አፈር እና ውሃ ውስጥ ሰርገው መግባት	የተዋቀረ የ e-waste አያያዝ፣ ደህንነቱ የተጠበቀ መልሶ ማግኘት እና recycling
የሀብት ፍጆታ (Resource Consumption)	ከፍተኛ የኤሌክትሪክ አጠቃቀም እና የወረቀት ማምረት ለ carbon emissions አስተዋጽኦ ማድረጋቸው	እንደ solar panels ያሉ Green technologies እና ወረቀት አልባ digital workflows
አካላዊ ጤና (Physical Health)	ረጅም የ screen ሰዓታት ለ musculoskeletal ህመም፣ ለዓይን ድካም እና ለራስ ምታት መንስኤ መሆናቸው	Ergonomic አቀማመጥ፣ መደበኛ የ screen እረፍቶችን መውሰድ እና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ
የአእምሮ ጤና (Mental Health)	ቁጥጥር ያልተደረገበት የ social media እና የ gaming ሱስ የእንቅልፍ መታወክ እና ጭንቀትን ማስከተሉ	አስተዋይ የሆነ የመሳሪያ አጠቃቀም፣ የ screen time ገደቦች እና የ digital well-being ልማዶች

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የሃርድዌር ቆሻሻዎችን አካባቢያዊ ጉዳት እና ከመጠን በላይ አጠቃቀም የሚያስከትላቸውን የጤና ችግሮች ለማጠቃለል ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የኤሌክትሮኒክስ ቆሻሻ (e-waste) እንደ እርሳስ፣ ሜርኩሪ እና ካድሚየም ያሉ አደገኛ እና በቀላሉ የማይበሰብሱ ከባድ ማዕድናትን የያዘ በመሆኑ የከርሰ ምድር ውሃን ይበክላል።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 1-28 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የኢንተለክቿል ፕሮፐርቲ መብት አይነቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥTrade Secret · Patent · Copyright · +1

የ IP አይነት	ጥበቃ የሚደረግለት ነገር	ዋና ባህሪ	ምሳሌዎች
Trade Secret	ሚስጥራዊ የbusiness መረጃዎች እና formulas	ሚስጥራዊነቱ ተጠብቆ እስከቆየ ድረስ ያለ መደበኛ የማብቂያ ጊዜ ጥበቃ ይደረግለታል	የ Coca-Cola recipe፣ source code፣ የደንበኞች ዝርዝር
Patent	ፈጠራዎች፣ processes እና machines	ይፋ ከተደረገ በኋላ ለተወሰነ ጊዜ የሚሰጥ ብቸኛ መብት	PageRank algorithm፣ Bluetooth፣ Amazon One Click
Copyright	የደራሲነት original ስራዎች፣ code፣ GUI	ከተፈጠረበት ጊዜ ጀምሮ ራሱን የቻለ ጥበቃ የሚያገኝ፣ ለክስ registration ያስፈልጋል	Software programs፣ የስነ ጽሁፍ ስራዎች፣ ሙዚቃ
Trademark	እቃዎችን የሚለዩ ምልክቶች፣ ስሞች እና symbols	ቀጣይነት ባለው የንግድ አጠቃቀም ጥበቃ የሚደረግለት፣ ላልተወሰነ ጊዜ ሊቆይ ይችላል	Meta፣ Microsoft፣ RIDE

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የተለያዩ የሶፍትዌር ሀብቶችን፣ አልጎሪዝሞችን፣ የንግድ ምልክቶችን ወይም ሚስጥራዊ መረጃዎችን ለመጠበቅ የሚያገለግሉ ህጋዊ መንገዶችን ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የ Copyright ጥበቃ ስራው እንደተፈጠረ በራሱ ጊዜ የሚገኝ ሲሆን፣ Patent ግን እንደ የኢትዮጵያ አእምሯዊ ንብረት ባለስልጣን ባሉ ተቋማት በይፋ ማመልከቻ ቀርቦ መፈቀድ አለበት።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 1-28 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Emerging Technologies

የቢግ ዳታ 5V ባህሪያትየማጣቀሻ ሠንጠረዥVolume · Variety · Velocity · +2

ባህርይ	ትርጉም
Volume	ከተለያዩ ምንጮች በየቀኑ የሚመነጨው እጅግ ከፍተኛ የሆነ የdata መጠን
Variety	የተለያዩ ቅርጾች: structured፣ unstructured እና semi-structured
Velocity	data በreal-time የሚመነጭበት ፍጥነት
Veracity	የdata አስተማማኝነት፣ ትክክለኛነት እና ተአማኒነት ደረጃ
Value	ለውሳኔ አሰጣጥ ከdata የሚወጡ ጠቃሚ ግንዛቤዎች

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የቢግ ዳታን አምስት መሰረታዊ ባህሪያት ለመዘርዘር ወይም ለመግለጽ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

Veracity የመረጃውን ትክክለኛነት እና ተዓማኒነት የሚያመለክት ሲሆን፤ Value ደግሞ ከመረጃው የሚገኘውን ተግባራዊ ጠቀሜታ ያመለክታል።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 29-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የክላውድ ኮምፒውቲንግ አገልግሎት ሞዴሎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥSaaS (Software as a Service) · PaaS (Platform as a Service) · IaaS (Infrastructure as a Service)

የአገልግሎት ሞዴል	የሚሰጠው አገልግሎት	ምሳሌዎች
SaaS (Software as a Service)	በInternet ላይ ለአገልግሎት ዝግጁ የሆነ application software	Google Workspace, MS Office 365, Dropbox
PaaS (Platform as a Service)	Apps ለመገንባት፣ ለመፈተሽ እና host ለማድረግ የሚያስችል environment እና tools	Google App Engine, Windows Azure, Heroku
IaaS (Infrastructure as a Service)	Virtualized የተደረጉ computing፣ storage እና networking resources	AWS, Microsoft Azure, Google Compute Engine

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የክላውድ አገልግሎቶችን በሶፍትዌር፣ በመድረክ (ፕላትፎርም) ወይም በመሰረተ-ልማት ደረጃዎች ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

PaaS አፕሊኬሽን ለማበልጸጊያ የሚያገለግሉ መድረኮችን የሚሰጥ ሲሆን፤ IaaS ግን መሰረታዊ ምናባዊ የሃርድዌር እና የኔትወርክ ሃብቶችን ያቀርባል።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 29-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የክላውድ ማሰማሪያ ሞዴሎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥPublic Cloud · Private Cloud · Hybrid Cloud · +1

የማሰማሪያ ሞዴል	ተደራሽነት እና ባለቤትነት
Public Cloud	በInternet አማካኝነት ለበርካታ ተጠቃሚዎች ክፍት የሆነ የጋራ infrastructure
Private Cloud	ለላቀ ደህንነት ሲባል ለአንድ ድርጅት ብቻ ሙሉ በሙሉ የተመደበ
Hybrid Cloud	የሁለቱም የpublic እና private cloud አካባቢዎች ጥምረት
Community Cloud	የጋራ ዓላማ ባላቸው በርካታ የተለያዩ ድርጅቶች የሚጋራ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የክላውድ መሰረተ-ልማት እንዴት እንደሚስተናገድ፣ እንደሚጋራ እና እንደሚተዳደር ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የማህበረሰብ ክላውድ (Community Cloud) ተመሳሳይ አላማ ባላቸው በርካታ ተቋማት የሚጋራ ሲሆን፤ የግል ክላውድ (Private Cloud) ለአንድ ተቋም ብቻ የተወሰነ ነው።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 29-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ፎግ ኮምፒውቲንግ እና ክላውድ ኮምፒውቲንግሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ማዕከላዊ የክላውድ ስርዓትን በአቅራቢያ ካለ ያልተማከለ እና ፈጣን የፎግ ኮምፒውቲንግ አሰራር ጋር ለማነጻጸር ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ፎግ ኮምፒውቲንግ ክላውድን ሙሉ በሙሉ አይተካም። ይልቁንም የኔትወርክ መጨናነቅን እና መዘግየትን ለመቀነስ መረጃ ወደሚመነጭበት ቅርብ ሆኖ የሚሰራ ቅጥያ ነው።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 29-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

አራቱ ዋና ዋና የ IoT ክፍሎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥ1 · 2 · 3 · +1

ደረጃ	አካል	በ IoT ስርዓት ውስጥ ያለው ሚና
1	Sensors/Devices	እንደ temperature, motion, ወይም smoke ያሉ dataዎችን ከphysical world ይሰበስባል
2	Connectivity	የተሰበሰበውን data በWi-Fi, cellular, satellite, ወይም Ethernet በኩል ወደ cloud ያስተላልፋል
3	Data Processing	Patterns ለመለየት ወይም rules trigger ለማድረግ የሚመጣውን sensor data process እና analyze ያደርጋል
4	User Interface	ለuser ማሳወቂያዎችን (notifications) ያቀርባል ወይም automated እና manual remote actions ያስችላል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የአይኦቲ (IoT) ስርዓት ከአካባቢ መረጃ ከመሰብሰብ ጀምሮ ለተጠቃሚው እስከሚያደርስ ያለውን አሰራር ለመግለጽ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የግንኙነት (Connectivity) ደረጃ በዳሳሾች እና በመረጃ ሂደት መካከል ወሳኝ ድልድይ ነው፤ ያለ ኔትወርክ የዳሳሽ መረጃ ወደ ማቀናበሪያው ሊደርስ አይችልም።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 29-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Database Management System

በ UPDATE እና DELETE ላይ የ WHERE ሁኔታን መተውየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ያሉ መረጃዎችን ለማስተካከል ወይም የተወሰኑ መረጃዎችን ከሰንጠረዥ ውስጥ ለማጥፋት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ያለ WHERE ገደብ የሚከናወን UPDATE ወይም DELETE ትዕዛዝ በሰንጠረዡ ውስጥ ያሉ ሁሉንም መረጃዎች በአንድ ጊዜ ይለውጣል ወይም ያጠፋል።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 60-99 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የ SQL ትዕዛዝ ምድቦችየማጣቀሻ ሠንጠረዥDDL · DML · DQL

ምድብ	ትዕዛዞች	ዓላማ
DDL	CREATE, ALTER, DROP	የdatabase እና የtable structureዎችን define እና modify ያደርጋል (ይገልጻል እንዲሁም ያሻሽላል)።
DML	INSERT, UPDATE, DELETE	በtableዎች ውስጥ የተከማቹ recordዎችን manipulate እና manage ያደርጋል (ያቀናብራል እንዲሁም ያስተዳድራል)።
DQL	SELECT	ከtableዎች ውስጥ የdata recordዎችን query እና retrieve ያደርጋል (ይፈልጋል እንዲሁም ያወጣል)።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የተለያዩ የ Structured Query Language መግለጫዎችን ተግባር እና ምድብ ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የሰንጠረዥን መዋቅር የሚቀይሩ የ DDL ትዕዛዞችን እና የውስጥ ዳታን የሚቀይሩ የ DML ትዕዛዞችን አያምታቱ።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 60-99 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የ SQL SELECT መጠይቅ ሐረጎች (Clauses)የማጣቀሻ ሠንጠረዥSELECT · FROM · WHERE · +1

ሐረግ (Clause)	ተግባር	አስፈላጊነት
SELECT	retrieve የሚደረጉትን fields ይዘረዝራል	አዎ
FROM	source tablesን ይዘረዝራል	አዎ
WHERE	በተገለጸው መስፈርት መሰረት recordsን filter ያደርጋል	አማራጭ
ORDER BY	ውጤቶችን በ ascending (ASC) ወይም descending (DESC) ቅደም ተከተል sort ያደርጋል	አማራጭ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከአንድ ወይም ከዚያ በላይ ሰንጠረዦች መረጃዎችን ለመምረጥ፣ ለማጣራት እና በቅደም ተከተል ለማስቀመጥ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

በ ORDER BY ውስጥ ነባሪው አደራደር ከትንሽ ወደ ትልቅ (ASC) ነው። የሜዳ ስሞች በሰንጠረዡ ውስጥ ከተገለጹት ጋር ትክክለኛ ተመሳሳይ መሆን አለባቸው።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 60-99 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የሰንጠረዥ ዝምድናዎች እና የውጭ ቁልፍ (Foreign Key)ሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በ CREATE TABLE ወይም ALTER TABLE አማካኝነት ሁለት ሰንጠረዦችን እርስ በእርስ ለማገናኘት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የውጭ ቁልፍ (foreign key) ከዋናው ቁልፍ (primary key) ጋር አንድ ዓይነት የዳታ አይነት (data type) ሊኖረው ይገባል። ዳታ ከማስገባትዎ በፊት ዝምድናዎችን መመስረትዎን ያረጋግጡ።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 60-99 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Web Authoring

የተለመዱ የ XML ኮድ ስህተቶችየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በፈተና ጥያቄዎች ላይ የማይሰሩ የ XML ኮዶችን ስህተት ለመለየትና ለማረም ይህንን ካርድ ተጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

መለያዎችን አደናግሮ መክተት፣ የባህሪ እሴቶችን ያለ ጥቅስ ምልክት መጻፍ እና ከአንድ በላይ የስር ኤለመንት መፍጠር ዋነኛ ስህተቶች ናቸው።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 100-134 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የ XML ቀድመው የተገለጹ Entity Referencesየማጣቀሻ ሠንጠረዥ< · > · & · +2

Entity Reference	ምልክት	ትርጉም
<	<	less than
>	>	greater than
&	&	ampersand
'	'	apostrophe
"	"	quotation mark

መቼ እንደሚጠቀሙበት

እንደ < እና & ያሉ የተያዙ ምልክቶች በ XML ይዘት ውስጥ መካተት ሲኖርባቸው ይህንን ሰንጠረዥ ተጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

በ XML የጽሑፍ መረጃ ውስጥ < እና & ምልክቶችን በቀጥታ መጠቀም ፈጽሞ የተከለከለ ስለሆነ በ < እና & መተካት አለባቸው።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 100-134 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ትክክለኛ የ XML ሰዋስው ደንቦችሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ትክክለኛ የ XML ሰነዶችን ለመጻፍ እና የሰዋስው ደንቦችን ማሟላታቸውን ለማረጋገጥ እነዚህን ደንቦች ተጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

የ XML ኤለመንት ስሞች በ XML ፊደላት መጀመር ወይም ክፍተት መያዝ አይችሉም፤ እንዲሁም የመክፈቻና የመዝጊያ መለያዎች የፊደል መጠን በትክክል መመሳሰል አለበት።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 100-134 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Maintenance እና Troubleshooting

የመረብ ችግር መፍቻ ቅደም ተከተሎችዘዴ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የኮምፒውተር መረብ ችግሮችን በቅደም ተከተል ለይቶ ለማወቅ እና ለመፍታት ይህንን ዘዴ ተጠቀም።

ተጠንቀቁ

በፍተሻ ወቅት የፈጠርከው ግምት ስህተት ሆኖ መገኘቱ ውድቀት አይደለም፤ ፍተሻውን ከመዝለል ይልቅ ወደ ደረጃ ሁለት ተመልሰህ አዲስ ግምት ማዘጋጀት አለብህ።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 135-163 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የትእዛዝ መስመር የመረብ መሣሪያዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥipconfig · ping · tracert · +2

ትእዛዝ	ተግባር
ipconfig	የ IP address፣ subnet mask እና default gateway ቅንብሮችን ያሳያል
ping	ወደ target host ያለውን connectivity ለማረጋገጥ የሙከራ datagrams ይልካል
tracert	የ network transmission የት እንደተቋረጠ ለመለየት የ packet path ይከታተላል
nslookup	hostnames ወደ IP addresses ለመቀየር ወይም በተቃራኒው DNSን ይጠይቃል (queries)
netstat	ንቁ የ network connections እና እየሰሩ ያሉ network servicesን ያሳያል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የመረብ ቅንብሮችን ለመመርመር እና የግንኙነት ችግሮችን ለመፍታት በትእዛዝ መስመር ውስጥ ተጠቀምባቸው።

ተጠንቀቁ

ipconfig የተባለው ትእዛዝ ለWindows ብቻ የሚያገለግል ሲሆን Linux እና macOS የተለየ ትእዛዝ ይጠቀማሉ።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 135-163 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የመረብ ጠጣር አካል ጥገና መሣሪያዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥWire Crimper · Cable Tester · Punch Down Tool · +2

የጠጣር አካል መሣሪያ	ተግባር
Wire Crimper	RJ connectorsን ከ network cables ጫፎች ጋር ያያይዛል
Cable Tester	Electrical signals በ cable ውስጥ በትክክል ማለፋቸውን ያረጋግጣል
Punch Down Tool	የ cable wiresን በቀጥታ ወደ patch panels ወይም punch down blocks ያስገባል
Tone Generator	Cablesን trace ለማድረግ በ wire pairs ውስጥ electrical signal ይልካል
Multimeter	Voltage፣ current እና resistanceን ጨምሮ electrical propertiesን ይለካል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የመረብ ኬብሎችን ለመግጠም፣ ለማገናኘት ወይም ለመፈተሽ ተገቢውን መሣሪያ ለመምረጥ ያገለግላል።

ተጠንቀቁ

የኬብል መፈተሻ አካላዊ የሽቦ ግንኙነትን የሚያረጋግጥ ሲሆን፣ ping ደግሞ በሶፍትዌር ደረጃ የግንኙነት ጥያቄን ይፈትሻል።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 135-163 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የሲስተም ጥገና መሣሪያዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥDisk Defragmenter · Disk Cleanup · Windows Update · +2

መሣሪያ	ተግባር
Disk Defragmenter	የመረጃ የማግኛ ፍጥነትን ለማሻሻል fragmented filesን ወደ ተከታታይ የማከማቻ ቅደም ተከተል እንደገና ያደራጃል
Disk Cleanup	የማከማቻ ቦታን ነፃ ለማድረግ ጊዜያዊ፣ ጥቅም ላይ ያልዋሉ እና የInternet ፋይሎችን ይሰርዛል
Windows Update	የsystem updates እና የsecurity patches ያወርዳል እንዲሁም ይጭናል
Check Disk	Hard driveን scan ያደርጋል እንዲሁም የfile system ስህተቶችን ያስተካክላል
System Restore	Restore points ይፈጥራል እንዲሁም settingsን ወደ ቀድሞው ወደሚሰራበት ሁኔታ ይመልሳል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የኮምፒውተርን አፈጻጸም ለማሻሻል፣ የዲስክ ቦታን ነፃ ለማድረግ ወይም ከብልሽት በኋላ የሲስተም ቅንብሮችን ወደ ነበሩበት ለመመለስ ያገለግላል።

ተጠንቀቁ

System Restore የሲስተም ቅንብሮችን እና ድራይቨሮችን ብቻ ይመልሳል እንጂ የተሰረዙ የግል ፋይሎችን አይመልስም።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ገጽ 135-163 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የProgramming መሠረታዊያን

የሉፕ መቆጣጠሪያ ቃላት break እና continueሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የ for ወይም የ while ሉፖችን መደበኛ አካሄድ ለመቀየር ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

break ሙሉውን ሉፕ ወዲያውኑ አቋርጦ ይወጣል፤ continue ግን የአሁኑን ዙር ብቻ ዘልሎ ወደ ቀጣዩ ዙር ያልፋል።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ከገጽ 164 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የፓይዘን IDLE ዲበገር መቆጣጠሪያዎችሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ኮድን መስመር በመስመር ለመፈተሽ እና ብሬክፖይንት በመጠቀም የሎጂክ ስህተቶችን ለመለየት ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

Go ብሬክፖይንት እስኪያገኝ ድረስ ያለማቋረጥ ያስኬዳል፤ Step ግን በእያንዳንዱ መስመር ላይ ያሉ የውስጥ ትዕዛዞችን በዝርዝር ያሳያል።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ከገጽ 164 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የፓይዘን ኢንተርፕሪተር የአፈጻጸም ሂደትሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የፓይዘን ጽሑፍ ኮድ ወደ ማሽን አፈጻጸም እንዴት እንደሚቀየር ለማስረዳት ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

የሰርስ ኮድ (.py) መጀመሪያ ወደ ባይትኮድ (.pyc) ይተረጎማል፤ ከዚያም ይህ ባይትኮድ በፓይዘን ቨርቹዋል ማሽን (PVM) አማካኝነት ይፈጸማል እንጂ በቀጥታ በሃርድዌር አይደለም።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ከገጽ 164 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የፓይዘን range ፈንክሽን አይነቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥrange(x) · range(x, y) · range(x, y, z)

አጠራር	መጀመሪያ	ማብቂያ (የማይካተት)	እርምጃ	የሚመነጨው ቅደም ተከተል
range(x)	0	$x$	1	$0, 1, 2, \dots, x-1$
range(x, y)	$x$	$y$	1	$x, x+1, \dots, y-1$
range(x, y, z)	$x$	$y$	$z$	$x, x+z, x+2z, \dots$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የተለያዩ የመነሻ፡ የማብቂያ እና የእርምጃ እሴቶችን በመጠቀም በ for ሉፕ ውስጥ ቆጠራን ለማከናወን ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

የላይኛው ወሰን አይካተትም። ለምሳሌ range(5) በ 4 ላይ ያቆማል እንጂ 5ን አያካትትም።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ከገጽ 164 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የሲንታክስ እና የኢንደንቴሽን ህጎች በቁጥጥር መዋቅሮች ውስጥየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በፓይዘን ውስጥ if፣ elif፣ else፣ for እና while ብሎኮችን ሲጽፉ ወይም ስህተት ሲያርሙ ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

በቅድመ ሁኔታ ውስጥ በ == ምትክ ነጠላ = መጠቀም ስህተት ያስከትላል። ከሁኔታው በኋላ ኮሎን (:) መርሳት ወይም በአንድ ብሎክ ውስጥ የተለያዩ የቦታ ክፍተቶችን መጠቀም ስህተት ይፈጥራል።

ከGrade 12 Information Communication Technology፣ ከገጽ 164 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ተመሳሳይ ትምህርት በሌሎች ክፍሎች

ፈተና ካለፈው ክፍል የተማሩትን መጠየቁን አያቆምም። የእነዚያ ክፍሎች ካርዶችም እዚህ አሉ።

የ12ኛ ክፍል ሌሎች ትምህርቶችዎ

በዚህ ክፍል እስካሁን ካርድ ያላቸው ሌሎች ትምህርቶች በሙሉ።

ተማሪዎች የሚጠይቋቸው ጥያቄዎች

የ12ኛ ክፍል የመረጃ ቴክኖሎጂ ካርዶች ምን ይሸፍናሉ?: ከአገር አቀፉ መጽሐፍ 6 ምዕራፎች የተወሰዱ 25 ካርዶች፦ Information Systems እና አጠቃቀማቸው፣ Emerging Technologies፣ Database Management System፣ Web Authoring፣ Maintenance እና Troubleshooting እና የProgramming መሠረታዊያን። እያንዳንዱን ምዕራፍ በገጹ ላይ አንድ ካርድ በአንድ ጊዜ መውሰድ ይችላሉ።
እነዚህ ለ12ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና ይረዳሉ?: አዎ። 12ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና ይወስዳል፤ እነዚህም ፈተናው እንዲያውቋቸው የሚጠብቃቸው የየመረጃ ቴክኖሎጂ ሕጎችና ቀመሮች ናቸው። ካለፉት ዓመታት የተወሰዱ ፈተናዎችም ከእያንዳንዱ ጥያቄ ጀርባ የተሠራ መልስ ይዘው በዚሁ ድረ ገጽ በነጻ አሉ።
እነዚህ ካርዶች ከየት መጡ?: ለዚህ ክፍል ከተዘጋጀው የትምህርት ሚኒስቴር መጽሐፍ፣ ከGrade 12 Information Communication Technology ተቀድተዋል። ከዚያም ምዕራፉን ማየት የማይችል ሁለተኛ ማጣሪያ እያንዳንዱን ቀመር፣ ቋሚ ቁጥርና የሠንጠረዥ ረድፍ እንደገና ያሰላል፤ ማጣሪያው ማረጋገጥ ያልቻለውን ሁሉ ሳያወጣ ይይዘዋል።
ይህ ነጻ ነው?: አዎ። እዚህ ያለው እያንዳንዱ ካርድ በነጻ ይነበባል፤ ለኅትመት የተዘጋጀውም ሉህ በነጻ ይወርዳል። ሁለቱም መለያ አይጠይቁም።
ይህ ለመጨረሻ ጊዜ የተረጋገጠው መቼ ነው?: 30 ኦገስት 2026። ካርዶች ምዕራፍ በምዕራፍ ይመጣሉ፤ ከእያንዳንዱ በታች ያለው መስመር ያ ካርድ ለመጨረሻ ጊዜ የተነበበበትን ቀን ይናገራል።

ያጥኑ፣ ከዚያም ራስዎን ይፈትኑ

ተማሪ እነዚህን ካርዶች ወደ መልመጃ ጥያቄዎች ይለውጣቸዋል፣ እየሠሩ ያርማቸዋል፤ ያልገባዎትንም የሚያብራራ የAI አስተማሪ አለ።

በነጻ ይጀምሩ