የ7ኛ ክፍል ዜግነትና ሥነ ምግባር ካርዶች ምን ይሸፍናሉ?

ከአገር አቀፉ መጽሐፍ 7 ምዕራፎች የተወሰዱ 19 ካርዶች፦ ዜግነት፣ ሀገር እና መንግስት፣ ዲሞክራሲ፣ የህግ የበላይነት፣ ሰብአዊ መብት፣ በማህበረሰብ ጉዳዮች መሳተፍ እና ሂሳዊ አስተሳሰብ። እያንዳንዱን ምዕራፍ በገጹ ላይ አንድ ካርድ በአንድ ጊዜ መውሰድ ይችላሉ።

በ7ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና አለ?

የለም። ኢትዮጵያ አገር አቀፍ ፈተና የምትሰጠው በ6ኛ፣ በ8ኛና በ12ኛ ክፍል ብቻ ነው። እነዚህ ካርዶች ለትምህርት ቤትዎ ፈተናዎች፣ እንዲሁም ከጥቂት ዓመታት በኋላ ለሚመጣው አገር አቀፍ ፈተና ናቸው።

እነዚህ ካርዶች ከየት መጡ?

ለዚህ ክፍል ከተዘጋጀው የትምህርት ሚኒስቴር መጽሐፍ፣ ከGrade 7 Citizenship Education ተቀድተዋል። ከዚያም ምዕራፉን ማየት የማይችል ሁለተኛ ማጣሪያ እያንዳንዱን ቀመር፣ ቋሚ ቁጥርና የሠንጠረዥ ረድፍ እንደገና ያሰላል፤ ማጣሪያው ማረጋገጥ ያልቻለውን ሁሉ ሳያወጣ ይይዘዋል።

ይህ ነጻ ነው?

አዎ። እዚህ ያለው እያንዳንዱ ካርድ በነጻ ይነበባል፤ ለኅትመት የተዘጋጀውም ሉህ በነጻ ይወርዳል። ሁለቱም መለያ አይጠይቁም።

ይህ ለመጨረሻ ጊዜ የተረጋገጠው መቼ ነው?

30 ኦገስት 2026። ካርዶች ምዕራፍ በምዕራፍ ይመጣሉ፤ ከእያንዳንዱ በታች ያለው መስመር ያ ካርድ ለመጨረሻ ጊዜ የተነበበበትን ቀን ይናገራል።

ነጻ አጭር ማስታወሻዎች እና የማጠናከሪያ ካርዶች

የ7ኛ ክፍል ዜግነትና ሥነ ምግባር

የ7ኛ ክፍል ዜግነትና ሥነ ምግባር በተማሪ ላይ 19 የማጠናከሪያ ካርዶች አሉት፤ በአገር አቀፍ ሥርዓተ ትምህርቱ ምዕራፎች ተደራጅተዋል። እያንዳንዱ ካርድ ሕጉ መቼ እንደሚሠራ፣ በውስጡ ያለው እያንዳንዱ ምልክት ምን እንደሚወክልና ተማሪዎች በብዛት የሚሳሳቱበትን ነጥብ ይገልጻል። በነጻ ይነበባሉ፤ መለያም አይጠይቁም።

19
ካርዶች: 7
ምዕራፎች: 15
የማጣቀሻ ሠንጠረዦች: Grade 7 Citizenship Education
መጽሐፍ: ነጻ
ዋጋ: 30 ኦገስት 2026
የመጨረሻ ማረጋገጫ

ሁሉም19የማጣቀሻ ሠንጠረዥ15ሕግ2የተለመደ ስህተት2

ዜግነት

የመልካም ዜጋ መገለጫዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥሕግን ማክበር · ኃላፊነት · መቻቻል · +1

መገለጫ	ማብራሪያ
ሕግን ማክበር	ደንቦችን መከተል፣ ሥልጣንን ማክበር እና ግብር መክፈልን ያካትታል።
ኃላፊነት	ግዴታዎችን መወጣት፣ ተግባራትን ማጠናቀቅ እና አካባቢን መጠበቅ።
መቻቻል	የተለያዩ አስተያየቶችን፣ ባህሎችን፣ ሃይማኖቶችን እና ቋንቋዎችን ማስተናገድ።
አገር ወዳድነት	ለአገር ደህንነት ፍቅርን ማሳየት እና መስዋዕትነት መክፈል።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የመልካም ዜግነት ዋና ዋና ባህሪያትን እና ተግባራዊ ትርጉማቸውን ለማብራራት ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

አገር ወዳድነት በውትድርና መስክ ብቻ ሳይሆን በትምህርት፣ በዲፕሎማሲ፣ በስፖርት እና በልማት ስራዎች ጭምር ይገለጻል።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 2-34 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

በኢትዮጵያ በህጋዊ ሂደት ዜግነት የማግኛ መስፈርቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥዕድሜ እና የሕግ ችሎታ · የመኖሪያ ሁኔታ · ቋንቋ · +3

መስፈርት	በኢትዮጵያ ያለው ሁኔታ
ዕድሜ እና የሕግ ችሎታ	ለአካለ መጠን የደረሰ እና በሕግ ፊት ችሎታ ያለው መሆን አለበት።
የመኖሪያ ሁኔታ	ማመልከቻ ከማስገባቱ በፊት ቢያንስ ለ 4 ዓመታት በኢትዮጵያ የኖረ መሆን አለበት።
ቋንቋ	በማንኛውም የኢትዮጵያ ቋንቋ መግባባት የሚችል መሆን አለበት።
መተዳደሪያ	በቂ እና ሕጋዊ የሆነ የገቢ ምንጭ ያለው መሆን አለበት።
ጠባይ	ጥሩ ስነ-ምግባር ያለው እና የወንጀል ሪከርድ የሌለበት መሆን አለበት።
ታማኝነት	የቀድሞ ዜግነቱን የተወ እና የታማኝነት ቃለ መሐላ የፈጸመ መሆን አለበት።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አንድ የውጭ አገር ዜጋ በአዋጅ ቁጥር 378/1995 መሠረት የኢትዮጵያን ዜግነት ለማግኘት ማሟላት ያለበትን መስፈርቶች ለመዘርዘር ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

ለኢትዮጵያ የላቀ አስተዋጽኦ ያደረጉ የውጭ ዜጎች ሁሉንም መደበኛ መስፈርቶች ሳያሟሉ በልዩ ሁኔታ ዜግነት ሊሰጣቸው ይችላል።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 2-34 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ዜግነትን የማግኛ መንገዶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥየትውልድ ቦታ · የትውልድ ሐረግ (Descent) · Naturalization

መንገድ	የህግ መርህ	ትርጓሜ
የትውልድ ቦታ	Right of soil (የመሬት መብት)	በአንድ ሀገር ግዛት ውስጥ በመወለድ ዜግነትን በቀጥታ ማግኘት።
የትውልድ ሐረግ (Descent)	Blood right (የደም መብት)	የአንደኛው ወይም የሁለቱም ወላጆች ዜግነት ላይ ተመስርቶ ዜግነትን ማግኘት።
Naturalization	Legal grant (ህጋዊ ፈቃድ)	በማመልከቻ፣ በጋብቻ ወይም በጉዲፈቻ አማካኝነት ዜግነትን ማግኘት።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ዜግነት የሚገኝባቸውን መንገዶች በልደት፣ በዘር እና በህጋዊ ሂደት ለመለየት ይህን ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

በግዛት ውስጥ መወለድ ብቻውን በዘር መርህ በሚከተሉ አገሮች ዜግነት አያስገኝም። የኢትዮጵያ ህግ በዋናነት የዘር መርህን ይከተላል።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 2-34 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ሀገር እና መንግስት

በሀገርና በመንግስት መካከል ያሉ ልዩነቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥባሕርይ · ቋሚነት · አባልነት · +1

የንፅፅር መነሻ	ሀገር	መንግስት
ባሕርይ	የማይታይ ረቂቅ ጽንሰ ሐሳብ	የተመረጡ ግለሰቦች ተጨባጭ ድርጅት
ቋሚነት	ሉዓላዊነት እስካለ ድረስ ቋሚ	ጊዜያዊ፣ በምርጫዎች ወይም በአብዮቶች አማካኝነት የሚቀየር
አባልነት	ለሁሉም ዜጎች ግዴታ እና ቀጥተኛ	በፈቃደኝነት ላይ የተመሰረተ እና ለተመረጡ ተወካዮች ብቻ የተገደበ
ወሰን	መላው ሕዝብ እና ቋሚ ግዛት	ለመንግሥተ አገር (State) የሚሰራ የአሰራር አካል ብቻ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ዘላቂና አጠቃላይ የሆነውን ሀገርን እና ጊዜያዊ አስፈጻሚ የሆነውን መንግስትን ለማነፃፀር ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ሀገርንና መንግስትን አንድ ናቸው ብለው እንዳያስቡ። ሀገር አጠቃላይ ህዝብንና ግዛትን ሲወክል, መንግስት ግን ከአራቱ የሀገር አካላት አንዱ ብቻ ነው።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 35-60 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የመንግስት ዓይነቶች በስልጣን አወቃቀርየማጣቀሻ ሠንጠረዥMonarchy · Aristocracy · Dictatorship · +1

የመንግስት ዓይነት	የስልጣን ባለቤት	የስልጣን ምንጭ
Monarchy	እንደ ንጉሥ ወይም ንግሥት ያለ አንድ ሞናርክ	በውርስ የሚተላለፍ ሥልጣን
Aristocracy	የልሂቃን ወይም የበላይ ሰዎች መደብ	ለብዙዎች ጥቅም ሲባል ብቃት ባላቸው ጥቂት ሰዎች የሚመራ አገዛዝ
Dictatorship	አንድ ሰው ወይም አነስተኛ ቡድን	በኃይል የተያዘ ያልተገደበ ሥልጣን
Democracy	በዜጎች የተመረጡ ተወካዮች	ነፃ፣ ፍትሐዊ እና ግልጽ ምርጫዎች

መቼ እንደሚጠቀሙበት

መንግስታትን ሉዓላዊ ስልጣንን በሚይዙ ሰዎች ብዛትና አሰራር ላይ ተመስርተው ለመመደብ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

አሪስቶክራሲን ከዲሞክራሲ ጋር እንዳያምታቱ። አሪስቶክራሲ ስልጣንን በጥቂት ልሂቃን እጅ የሚያደርግ ሲሆን, ዲሞክራሲ ግን በምርጫ አማካኝነት ለህዝብ ስልጣን ይሰጣል።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 35-60 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

አራቱ መሰረታዊ የሀገር አካላትየማጣቀሻ ሠንጠረዥPopulation · Territory · Government · +1

አካል	ዋና ትርጉም	ቁልፍ መገለጫ
Population	በአንድ ሀገረ መንግሥት ውስጥ የሚኖሩ ሰዎች	የተወሰነ የቁጥር መጠን አይጠይቅም፣ በቋንቋ ወይም በሃይማኖት የተለያየ ሊሆን ይችላል
Territory	የተወሰነ ድንበር ያለው ቋሚ መልክዓ ምድራዊ አካባቢ	ለማህበራዊ ኑሮ አስፈላጊ ነው፣ መጠኑ ከትንሽ እስከ ትልቅ ሊለያይ ይችላል
Government	የሀገረ መንግሥቱ የሥራ አስፈጻሚ ክንድ	በሀገረ መንግሥቱ ስም ሕጎችን ያወጣል፣ ያስፈጽማል፣ እንዲሁም ይተረጉማል
Sovereignty	የሀገረ መንግሥቱ የበላይ ሥልጣን	በማህበረሰቡ ላይ ውስጣዊ ቁጥጥር እና ከውጭ አገዛዝ ነጻ የሆነ ውጫዊ ነጻነት አለው

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ይህንን ማንኛውም ሀገር እንዲመሰረት የሚያስፈልጉትን አራት መሰረታዊ አካላት ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የውስጥ ሉዓላዊነትን ከውጭ ሉዓላዊነት ጋር እንዳያምታቱ። የውስጥ ሉዓላዊነት በሀገር ውስጥ ያለ የበላይ ስልጣን ሲሆን, የውጭ ሉዓላዊነት ደግሞ ከውጭ ጣልቃ ገብነት ነፃ መሆን ነው።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 35-60 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ዲሞክራሲ

ቀጥተኛ እና ተወካይ ዲሞክራሲየማጣቀሻ ሠንጠረዥቀጥተኛ ዲሞክራሲ · ተወካይ ዲሞክራሲ

ዓይነት	የዜጎች ተሳትፎ	ምሳሌ
ቀጥተኛ ዲሞክራሲ	ሁሉም አዋቂ ዜጎች ያለምንም ተወካይ በውሳኔ አሰጣጥ እና ህግ ማውጣት ላይ በቀጥታ ይሳተፋሉ	ሪፈረንደም (ህዝበ ውሳኔ)፣ የክፍል ተወካዮች ምርጫ
ተወካይ ዲሞክራሲ	ዜጎች በስማቸው ውሳኔ እንዲሰጡ እና ህግ እንዲያወጡ ተወካዮችን ይመርጣሉ	የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላትን መምረጥ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ዜጎች በዲሞክራሲያዊ ስርዓቶች ውስጥ ስልጣናቸውን እንዴት እንደሚተገብሩ ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ሪፈረንደም (ህዝበ ውሳኔ) የቀጥተኛ ዲሞክራሲ መሳሪያ እንጂ የተወካይ ዲሞክራሲ አካል አይደለም።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 61-83 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ሊበራል እና ማህበራዊ ዲሞክራሲየማጣቀሻ ሠንጠረዥሊበራል ዲሞክራሲ · ማህበራዊ ዲሞክራሲ

ዓይነት	የመንግስት ሚና	ዋና ትኩረት
ሊበራል ዲሞክራሲ	በኢኮኖሚ ውስጥ አነስተኛ ጣልቃ ገብነት፣ ነፃ ገበያን ያበረታታል	የፖለቲካ ነፃነት እና ህጋዊ እኩልነት
ማህበራዊ ዲሞክራሲ	በኢኮኖሚና ማህበራዊ ዘርፎች ውስጥ ንቁ ጣልቃ ገብነት	ማህበራዊ ፍትህ፣ የኢኮኖሚ አቅም ማጎልበት እና መሰረታዊ አገልግሎቶች

መቼ እንደሚጠቀሙበት

መንግስት በኢኮኖሚና ማህበራዊ ጉዳዮች ላይ በሚያደርገው ጣልቃ ገብነት ደረጃ ላይ ተመስርተው የዲሞክራሲ ዓይነቶችን ለማነፃፀር ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ሊበራል ዲሞክራሲ ትኩረት የሚያደርገው በፖለቲካዊ እና ህጋዊ እኩልነት ላይ ብቻ እንጂ በኢኮኖሚያዊ እኩልነት ላይ አይደለም።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 61-83 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ስነ-ስርዓታዊ እና ተግባራዊ ዲሞክራሲየማጣቀሻ ሠንጠረዥስነ-ስርዓታዊ ዲሞክራሲ · ተግባራዊ ዲሞክራሲ

አተያይ	ዋና ትኩረት	ዋና መገለጫዎች
ስነ-ስርዓታዊ ዲሞክራሲ	የመንግስት ውሳኔ አሰጣጥ ሂደት እና ቅጽ	ሁለንተናዊ ተሳትፎ፣ መደበኛ ነፃ ምርጫዎች፣ የአብላጫ ድምፅ አገዛዝ
ተግባራዊ ዲሞክራሲ	የመንግስት ተግባራት ተጨባጭ ውጤቶች እና ለውጦች	የህዝብ እውነተኛ ድምፅ፣ ማህበራዊ ፍትህ፣ የህዝብን ጥቅም የሚያገለግሉ ፖሊሲዎች

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አንድ ዲሞክራሲ በምርጫ ሂደቱ ወይስ በህዝቡ ላይ በሚያመጣው ተጨባጭ የፖሊሲ ውጤት እንደሚመዘን ለመገምገም ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

መደበኛ ምርጫ ማካሄድ ስነ-ስርዓታዊ ዲሞክራሲን ብቻ ያሟላል፣ ነገር ግን መንግስትን በቀጥታ ተግባራዊ ዲሞክራሲያዊ አያደርገውም።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 61-83 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የህግ የበላይነት

የሕግ የበላይነትን የሚጎዱ ምክንያቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥሙስና · መሃይምነት · ደካማ አመራር · +1

ተጽዕኖ ፈጣሪ ምክንያት	በሕግ የበላይነት ላይ የሚያደርሰው ጉዳት
ሙስና	የመንግሥት ሥልጣንን ለግል ጥቅም ማዋል ሲሆን፣ የሕግ የበላይነት እንዳይተገበር ዋነኛ እንቅፋት ነው።
መሃይምነት	የግንዛቤ እጥረት ዜጎች መንግሥት ከሕግ በላይ ሲሆን ዝም ብለው እንዲመለከቱ ያደርጋል።
ደካማ አመራር	ኢ-ዲሞክራሲያዊ መሪዎች የሕግ የበላይነትን በመጻረር ሥልጣናቸውን ለግል ጥቅም በማዋል ሕዝብን ይጨቁናሉ።
የሀገር ፍቅር ማጣት	የሀገር ፍቅር የሌለው ዜጋ ለግል ጥቅሙ ሲል ሕግን ለመጣስ እና በብልሹ አሠራር ለመጠቀም ይፈልጋል።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የሕግ የበላይነት በአግባቡ እንዳይተገበር እንቅፋት የሚሆኑ ማኅበራዊና ፖለቲካዊ ምክንያቶችን ለመዘርዘር ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

መሃይምነት የሕግ የበላይነትን የሚጎዳው ዜጎች በቂ የሕግ ግንዛቤ አጥተው የመንግሥት ጥሰቶችን በዝምታ ሲያልፉ ነው።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 84-114 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

አራቱ የሕግ ምንጮችየማጣቀሻ ሠንጠረዥሕገ መንግሥት · ልማድ · ሃይማኖት እና ሥነ ምግባር · +1

የሕግ ምንጭ	ዋና ዋና ባሕርያት
ሕገ መንግሥት	መሠረታዊ የሕግ ምንጭ ሲሆን፣ የመንግሥትን መዋቅርና የሥልጣን ገደብ የሚያሳይ የሥልጣን ካርታ ነው።
ልማድ	ከሁሉ ጥንታዊ የሕግ ምንጭ ሲሆን፣ በረጅም ጊዜ ልምምድ የተፈጠሩ ያልተጻፉ አስገዳጅ ደንቦች ናቸው።
ሃይማኖት እና ሥነ ምግባር	መልካምና መጥፎን በመለየት የሰዎችን ባሕርይ የሚቆጣጠሩ የሞራል እና የእምነት ደንቦች ናቸው።
የሕግ አወጣጥ (Legislation)	የመንግሥት ቀዳሚ የሕግ ማውጫ አካል ሲሆን፣ የሕዝብን ልማዳዊ ደንቦች ወደ ጸደቁ ሕጎች ይቀይራል።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አራቱን የሕግ መገኛዎችና የሰው ልጆች ሥነ ምግባር መመሪያዎችን ለይቶ ለማወቅ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ሕገ መንግሥት መሠረታዊ የሕግ ምንጭ ሲሆን፣ የሕግ አውጪው አካል ደግሞ ሕግ የማውጣት ቀዳሚ አካል መሆኑን አያምታቱ።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 84-114 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የሕግ የበላይነት እና የሰው የበላይነትየማጣቀሻ ሠንጠረዥየገዢው ሁኔታ · የሕጉ ሚና · የመንግሥት ተገዢነት

ባሕርይ	የሕግ የበላይነት	የሰው የበላይነት
የገዢው ሁኔታ	ገዢዎች ለሕግ ተገዢ ናቸው፣ ሕጋዊ አሠራርን ብቻ ተከትለው ይገዛሉ።	የገዢው ፍላጎት ራሱ ሕግ ነው፣ ገዢው ከሕግ በላይ ሆኖ ይሠራል ።
የሕጉ ሚና	በሕግ ፊት እኩልነትን ያረጋግጣል፣ ያልተገደበ የሥልጣን አጠቃቀምን ያስቀራል።	ዜጎችን ለመቆጣጠር እንደ ፖለቲካዊ የሥልጣን መሣሪያ ብቻ ያገለግላል።
የመንግሥት ተገዢነት	ሕጉ ዜጎችንም ሆነ መንግሥትን በእኩል ደረጃ ይገዛል።	መንግሥት ዜጎችን በሕግ ይገዛል እንጂ መንግሥት ራሱ በሕግ አይገዛም።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በሕጋዊ አሠራር እና በግለሰብ ፍላጎት ላይ በተመሠረተ አገዛዝ መካከል ያለውን ልዩነት ለመረዳት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

በሰው የበላይነት ሥርዓት ውስጥ ሕግ አይኖርም ማለት ሳይሆን ሕጉ ዜጎችን መቆጣጠሪያ ብቻ ሆኖ ገዢው ግን ከሕግ በላይ ይሆናል።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 84-114 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ሰብአዊ መብት

የመጠበቅ ኃላፊነት መርህሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከባድ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን አስመልክቶ የአገር ውስጥና የዓለም አቀፍ ማኅበረሰብን ድርሻ ለማብራራት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በተባበሩት መንግሥታት የጸጥታው ምክር ቤት በኩል እርምጃ የሚወስደው አገሪቱ ዜጎቿን ከከባድ ወንጀሎች መጠበቅ ሳትችል ስትቀር ብቻ ነው።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 115-137 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

በማህበረሰብ ጉዳዮች መሳተፍ

የማህበረሰብ ተሳትፎ እና የመረጃ አቅርቦት ልዩነትየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

እውነተኛ የማህበረሰብ ተሳትፎን ከመንግስት ከሚደረግ የአንድ አቅጣጫ መረጃ ማስተላለፍ ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የማህበረሰብ ተሳትፎ ዜጎች በውሳኔ አሰጣጥ ላይ ተፅዕኖ የሚያሳድሩበት የሁለትዮሽ ሂደት እንጂ ከመሪዎች ወደ ዜጎች የሚደረግ የአንድ አቅጣጫ መረጃ ማስተላለፍ አይደለም።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 138-165 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

አራቱ የማህበረሰብ ተሳትፎ አስፈላጊነት ምሶሶዎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥየአካባቢ ዕውቀትን መጠቀም · እምነትን መገንባት · የዜጎች አቅም ማጎልበት · +1

ዋና ምሶሶ	ተግባራዊ ጥቅም
የአካባቢ ዕውቀትን መጠቀም	ተግባራዊ መፍትሔዎችን ለመፍጠር የሀገር በቀል ክህሎቶችን እና ልምዶችን ያቀናጃል
እምነትን መገንባት	የሁለትዮሽ ግንኙነትን ያሻሽላል እንዲሁም የተሳሳተ መረጃ እንዳይሰራጭ ይከላከላል
የዜጎች አቅም ማጎልበት	ግለሰቦች ኃላፊነት እንዲወስዱ እና የአካባቢ ስጋቶችን እንዲፈቱ ያስችላል
ችግር ፈቺነት	የዜጎችን የጋራ ውሳኔ አሰጣጥ እና የመተንተን ችሎታ ያሻሽላል

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የማህበረሰብ ተሳትፎ ለአካባቢ ማህበረሰብ እና ለመልካም አስተዳደር ለምን እንደሚያስፈልግ ለማስረዳት ይህንን ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

የአገር በቀል እውቀት ባህላዊ የግጭት አፈታት እና የግብርና ዘዴዎችን ያካትታል እንጂ ዘመናዊ ሳይንሳዊ ዘዴዎችን ብቻ አይደለም።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 138-165 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ሦስቱ የማህበረሰብ ተሳትፎ ዘርፎችየማጣቀሻ ሠንጠረዥማህበራዊ · ፖለቲካዊ · ኢኮኖሚያዊ

ዘርፍ	ትኩረት	ዋና ዋና ምሳሌዎች
ማህበራዊ	የህዝብ አገልግሎት አሰጣጥን ማሻሻል እና የጋራ ማህበራዊ ፍላጎቶችን ማሟላት	በትምህርት ቤት አስተዳደር ውስጥ ንቁ ተሳትፎ ማድረግ፣ የወላጅና መምህራን ትብብር
ፖለቲካዊ	የህዝብ ፖሊሲን መቅረጽ እና በዲሞክራሲያዊ ውሳኔ አሰጣጥ ላይ መሳተፍ	ድምጽ መስጠት፣ የፓርቲ አባልነት፣ ሰላማዊ ሰልፎች፣ ባለስልጣናትን ማነጋገር
ኢኮኖሚያዊ	የተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎችን በቀጥታ በልማት ስራዎች ላይ ማሳተፍ	የልማት ፕሮጀክት መለየት፣ ማቀድ እና መተግበር ላይ መሳተፍ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የማህበረሰብ ተሳትፎ ተግባራትን በማህበራዊ፣ ፖለቲካዊ ወይም ኢኮኖሚያዊ ዘርፎች ለመመደብ ይህንን ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

ፖለቲካዊ ተሳትፎ እንደ ድምፅ መስጠት እና መረጃ መፈለግ ያሉ ተግባራትንም ያጠቃልላል እንጂ የፖለቲካ ፓርቲ አባል መሆን ብቻ አይደለም።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ገጽ 138-165 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ሂሳዊ አስተሳሰብ

ሂሳዊ አስተሳሰብ እና መረጃ ማከማቸትየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ብዙ መረጃ ማወቅ ወይም ጥሩ የማስታወስ ችሎታ ብቻውን ሂሳዊ አሳቢ የማያሰኝ መሆኑን ለማስረዳት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ጥሩ የማስታወስ ችሎታ ያለው ወይም እውነታዎችን አብዝቶ የሚያውቅ ሰው የግድ ሂሳዊ አሳቢ አይደለም። ሂሳዊ አስተሳሰብ መረጃን በገለልተኝነት መተንተን እና መዘዞችን ማገናዘብን ይጠይቃል።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ከገጽ 166 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

አራቱ የሂሳዊ አስተሳሰብ ክህሎቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥትንተና (Analysis) · የቡድን ስራ (Teamwork) · ፈጠራ (Creativity) · +1

ክህሎት	ትርጉም
ትንተና (Analysis)	አንድን ጉዳይ ከተለያዩ አቅጣጫዎች በጥንቃቄ መመርመር።
የቡድን ስራ (Teamwork)	ለጋራ ግብ ከሌሎች ጋር ተባብሮ መስራት።
ፈጠራ (Creativity)	አዳዲስ እና የተለዩ ሃሳቦችን ወይም መፍትሄዎችን ማመንጨት።
ችግር ፈቺነት (Problem solving)	ስኬትን የሚያግዱ እንቅፋቶችን እና ተግዳሮቶችን ማለፍ።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ይህንን ሰንጠረዥ ዋና ዋና የሂሳዊ አስተሳሰብ ክህሎቶችን ለመለየትና ለማነጻጸር ተጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ፈጠራን፣ አዳዲስ ሃሳቦችን ማመንጨት ሲሆን፣ ችግር ፈቺነት እንቅፋቶችን ማለፍ መሆኑን ለይተው ይረዱ።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ከገጽ 166 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

መረጃን ከበርካታ ምንጮች ማረጋገጥሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከማንኛውም ምንጭ የሚገኝ መረጃ ወይም ዜና አስተማማኝ መሆኑን ለመወሰን በዚህ መመሪያ ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

በአንድ የመረጃ ምንጭ ላይ ብቻ፣ በተለይም በማህበራዊ ሚዲያ ላይ መደገፍ መረጃውን ሳያጣሩ ወደ ሀሰተኛ መረጃ መቀበል ይመራል።

ከGrade 7 Citizenship Education፣ ከገጽ 166 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ተመሳሳይ ትምህርት በሌሎች ክፍሎች

ፈተና ካለፈው ክፍል የተማሩትን መጠየቁን አያቆምም። የእነዚያ ክፍሎች ካርዶችም እዚህ አሉ።

የ7ኛ ክፍል ሌሎች ትምህርቶችዎ

በዚህ ክፍል እስካሁን ካርድ ያላቸው ሌሎች ትምህርቶች በሙሉ።

ተማሪዎች የሚጠይቋቸው ጥያቄዎች

የ7ኛ ክፍል ዜግነትና ሥነ ምግባር ካርዶች ምን ይሸፍናሉ?: ከአገር አቀፉ መጽሐፍ 7 ምዕራፎች የተወሰዱ 19 ካርዶች፦ ዜግነት፣ ሀገር እና መንግስት፣ ዲሞክራሲ፣ የህግ የበላይነት፣ ሰብአዊ መብት፣ በማህበረሰብ ጉዳዮች መሳተፍ እና ሂሳዊ አስተሳሰብ። እያንዳንዱን ምዕራፍ በገጹ ላይ አንድ ካርድ በአንድ ጊዜ መውሰድ ይችላሉ።
በ7ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና አለ?: የለም። ኢትዮጵያ አገር አቀፍ ፈተና የምትሰጠው በ6ኛ፣ በ8ኛና በ12ኛ ክፍል ብቻ ነው። እነዚህ ካርዶች ለትምህርት ቤትዎ ፈተናዎች፣ እንዲሁም ከጥቂት ዓመታት በኋላ ለሚመጣው አገር አቀፍ ፈተና ናቸው።
እነዚህ ካርዶች ከየት መጡ?: ለዚህ ክፍል ከተዘጋጀው የትምህርት ሚኒስቴር መጽሐፍ፣ ከGrade 7 Citizenship Education ተቀድተዋል። ከዚያም ምዕራፉን ማየት የማይችል ሁለተኛ ማጣሪያ እያንዳንዱን ቀመር፣ ቋሚ ቁጥርና የሠንጠረዥ ረድፍ እንደገና ያሰላል፤ ማጣሪያው ማረጋገጥ ያልቻለውን ሁሉ ሳያወጣ ይይዘዋል።
ይህ ነጻ ነው?: አዎ። እዚህ ያለው እያንዳንዱ ካርድ በነጻ ይነበባል፤ ለኅትመት የተዘጋጀውም ሉህ በነጻ ይወርዳል። ሁለቱም መለያ አይጠይቁም።
ይህ ለመጨረሻ ጊዜ የተረጋገጠው መቼ ነው?: 30 ኦገስት 2026። ካርዶች ምዕራፍ በምዕራፍ ይመጣሉ፤ ከእያንዳንዱ በታች ያለው መስመር ያ ካርድ ለመጨረሻ ጊዜ የተነበበበትን ቀን ይናገራል።

ያጥኑ፣ ከዚያም ራስዎን ይፈትኑ

ተማሪ እነዚህን ካርዶች ወደ መልመጃ ጥያቄዎች ይለውጣቸዋል፣ እየሠሩ ያርማቸዋል፤ ያልገባዎትንም የሚያብራራ የAI አስተማሪ አለ።

በነጻ ይጀምሩ