Bu'aan kutaa 12ffaa ba'eera; bu'aa kee eessatti akka ilaaltu

Yaadannoo gabaabaa fi kaardii qayyabannaa bilisaa

Afaan Ingiliffaa kutaa 9

Afaan Ingiliffaa kutaa 9 Temari irratti kaardii qayyabannaa 27 qaba; boqonnaawwan sirna barnoota biyyaalessaa Itoophiyaatiin qindaa'an. Kaardiin tokkoon tokkoon yeroo seerichi hojjetu, mallattoon isa keessa jiru maal bakka akka bu'u, akkasumas dogoggora barattoonni caalaatti irratti kufan ni ibsa. Bilisaan dubbifamu; herregas hin gaafatan.

27
Kaardii
10
Boqonnaawwan
11
Gabatee wabii
Grade 9 English
Kitaaba
Bilisa
Gatii
6 Fulbaana 2026
Mirkaneeffannaa dhumaa

Gosa kaardii tokko qofa agarsiisi

01

Naannoo Magaalaatti Jiraachuu

Yoom akka itti fayyadamtu

Hima tokko boodarratti mirkaneeffannaa yookiin waliigaltee gaafachuuf tajaajila.

Of eeggadhu

Himni eeyyentaa dabalata hiiyyeentaa fudhata, himni hiiyyeentaa ammoo dabalata eeyyentaa fudhata. 'I am' kan jedhuuf 'aren't I' ta'a malee 'amn't I' hin ta'u.

Grade 9 English, fuula 1-31 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo ammee salphaan gochoota yeroo hunda raawwataman ibsuuf oola. Yeroo ammee ittifufaan gochoota amma raawwatamaa jiran yookiin karoora fuulduraa ibsuuf oola.

Of eeggadhu

Yeroo ammee salphaa keessatti matimawwan qeenxeen (he, she, it) gochima irratti -s yookiin -es barbaadu, hima hiiyyeentaa keessatti ammoo does not fayyadamu.

Grade 9 English, fuula 1-31 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

GochibsaaHiika
act outwaan tokko gochaa fi sochii qaamaatiin agarsiisuu
act onodeeffannoo argame irratti hundaa'uun tarkaanfii fudhachuu
act upamala badaa yookiin kan addaa ta'e agarsiisuu
add ondabalachuu
add upida'ama herregaa hojjechuu
aim atxiyyeeffachuu
allow forkaroora yookiin herrega keessatti waan tokko dabaluu
allow ofdandeessisuu, hayyamuu
back awayduubatti deebi'uu yookiin gara duubatti deemuu
back downfalmii keessatti ejjennoo ofii dhiisuu yookiin duubatti jechuu
back upkoppii data computer hojjechuu

Yoom akka itti fayyadamtu

Gochima fi walqabsiisaa yookiin xumibsoo walitti makuun hiika murtaa'aa kennuuf gargaara.

Of eeggadhu

Walqabsiisaan itti dabalame hiika gochima bu'uuraa guutummaatti jijjiira.

Grade 9 English, fuula 1-31 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

02

Ogummaawwan Qo'annoo

Yoom akka itti fayyadamtu

Yaada dabalataa ibsuuf wal-qabsiiftota dabalataa, akkasumas tartiiba taateewwanii sirreessuuf wal-qabsiiftota wal-duraa-duubaa fayyadamaa.

Of eeggadhu

Odeeffannoo deeggarsaa itti dabalutti wal-qabsiiftota faallaa akka however yookiin but hin fayyadaminaa.

Grade 9 English, fuula 32-59 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Gochi tokko yeroo meeqa akka raawwatamu ibsuuf dabal-yemoota akka always, usually, often, sometimes, fi never yeroo ammaa keessatti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Dabal-yemoota irra-deddeebii gochima dura galchaa, garuu gochimoota gargaartotaa fi bifa be booda ta'uu qabu.

Grade 9 English, fuula 32-59 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gosa Wal-nyaatinsaaFakkeenyaFayyadama
Adjective + Nounheavy rain, strong wind, big mistake, rich cultureCimdiilee uumamaa kan modifier fi noun
Verb + Prepositionblow out, break down, break in, break outPhrasal verbs gochoota murtaa'an ibsan

Yoom akka itti fayyadamtu

Afaanicha haala uumamaatiin dubbachuu fi barreessuuf jechoota yeroo hundumaa walin deeman fayyadamaa.

Of eeggadhu

Jechoota afaan biraa irraa kallattiin hin hiikinaa, sababiin isaas ibsitootni murtaa'an maqoota murtaa'an qofa waliin deemu.

Grade 9 English, fuula 32-59 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

03

Balaa Tiraafikaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Hima walqabsiiftotaan yeroo barreessitan ciroolee sirriitti walitti fiduuf seera kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Hima xaxamaa keessatti ciroon hirkataan ciroo of danda'aa dura yoo dhufe qoodduu (comma) galchuu hin dagatinaa.

Grade 9 English, fuula 60-85 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gochima MoodaalaaHojiiFakkeenya
CanDandeettii, heyyama, dhiyeessiiAlmaz can swim.
CouldDandeettii darbe, gaaffii kabajaa, carraa ta'uu danda'uZeberga could swim when he was four.
May / MightHeyyama, carraa ta'uu danda'uMay I borrow your dictionary?
MustDirqama, yaada sababaawaa irra ga'uuDogs must be kept on a lead.
Mustn'tDhowgaaYou mustn't tell Nisredin.
Should / Ought toGorsa, yaada sababaawaa irra ga'uuYou should do your homework every day.
Shall / WillYeroo fuulduraa, yaada dhiyeessuu, dhiyeessiiShall we begin the meeting tomorrow?

Yoom akka itti fayyadamtu

Dandeettii, heyyama, dirqama, gorsa, yookiin carraa ibsuuf gochimoota moodaalaa fayyadamaa.

Of eeggadhu

mustn't (dhorgaa ibsu) fi don't have to (dirqama ta'uu dhabuu ibsu) walitti hin makin.

Grade 9 English, fuula 60-85 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Gaaffilee dubbataman keessatti sagaleen dhuma irratti ol ka'uu yookiin gad bu'uu isaa murteessuuf seera kana fayyadamaa.

Of eeggadhu

Gaaffileen Wh yeroo baay'ee sagalee gad bu'aa qabaatanis, mirkaneeffannaaf yoo ta'e sagalee ol ka'aa qabaatu.

Grade 9 English, fuula 60-85 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

CimdiiFakkeenyaAkkaataa itti hojjetu
both...andShe is both kind and helpful.Kutaalee wal-qixa lama walitti fida. Yeroo subject lama walitti fidu verb yeroo hunda baay'ee ta'a.
either...orYou can take either the pen or the pencil.Lamaan keessaa tokko filachuu kenna. Yoo subject lama jiraatan verb isa dhihoo waliin walsimata.
neither...norNeither he nor she came.Lamaanuu ni haqa. Yoo subject lama jiraatan verb isa dhihoo waliin walsimata.
not only...but alsoHe is not only clever but also hardworking.Yaada lammaffaa dabala. Gama lamaanuu booda jechi gosa wal fakkaatu dhufa.
as...asHe is as tall as his brother.Wantoota wal-qixa ta'an lama wal bira qaba.
so...thatHe was so tired that he fell asleep.So adjective yookaan adverb fudhata; that bu'aa isaa fida.
such...thatIt was such a cold day that we stayed inside.Such a yookaan an, adjective fi noun fudhata; that bu'aa isaa fida.
rather...thanI would rather stay home than go out.Filannoowwan lama gidduutti wanta caalaatti barbaadamu ibsa.
whether...orTell me whether you will come or not.Carraawwan lama dhiheessa.
not...butNot he but his friend did it.Isa jalqabaa haqee isa lammaffaa ibsa.

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo himni tokko kutaalee wal-qixa lama walitti qabsiisuu fi walqabsiisaan sun cimdii isaa lamaanuu barbaadu, cimdiiwwan kudhan kanneenitti fayyadami: fakkeenyaaf both Almaz and Kebede yookaan neither he nor she. Cimdiin tokkoon tokkoon isaa waa'ee verb yookaan waa'ee jechoota isa duukaa dhufanii seera mataa isaa qaba, kanaafuu duraan dursii cimdii filadhu, ergasii hima isaa irratti ijaari.

Of eeggadhu

Barattoonni subject lama waan arganiif verb baay'inaan barreessu; "Neither you nor I are wrong" yookaan "Either the teacher or the students is late" jedhu. Either...or fi neither...nor keessatti verb subject fagoo osoo hin taane isa dhihoo waliin walsimata: "Neither you nor I am wrong", "Either the teacher or the students are late". Subject lamaan yoo iddoo wal jijjiirsiiste, verb sunis isaan waliin jijjiirama. Both...and garuu faallaa kanaa yeroo hunda baay'ee dha, kanaafuu "Both John and Jim are here" sababa biraatiin sirrii ta'e. Dogoggorri lammaffaan beekamaan gama lamaan cimdichaa wal-qixa taasisuu dhiisuudha. Gama lamaanuu adjective kaa'ii "He is not only clever but also hardworking" barreessi malee "He not only is clever but also hardworking" hin jedhin.

04

Paarkota Biyyooleessaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo ammaa salphaa keessatti gaaffii fi himoota lakki ta'an ijaaruuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Gochima does yookiin doesn't booda gochima ijoo irratti xumura s yookiin es hin dabalinaa.

Grade 9 English, fuula 86-105 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Xalayaa dhuunfaa hiriyoota, maatii yookiin firootaaf barreessuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Nagaa gaafachuu dura teessoo ergaa fi guyyaa gubbaatti barreessuu hin dagatinaa.

Grade 9 English, fuula 86-105 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Hima keessatti gochi tokko yeroo meeqa akka raawwatamu ibsuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Adverbii sana gochima be booda, gochima ijoo kaan dura kaa'aa.

Grade 9 English, fuula 86-105 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

05

Hortikaalcharii

Maxxantuu FuulduraaHiikaFakkeenya
ante-dura, kan dura dhufeante-room
anti-mormaa, faallaaanti-aircraft, antibiotic
en-keessa kaa'uu, irra kaa'uuenlighten, engulf
dis-haquu, dhabamsiisuudisagree, disadvantage
un-miti, kan hin taaneunacceptable, unreal

Yoom akka itti fayyadamtu

Maxxantoonni jalqaba jechaa irratti dabaleman akkamitti hiika jechaa akka jijjiiran baruuf kana fayyadamaa.

Grade 9 English, fuula 106-122 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Gochi tokko gara fuulduraatti ta'uu danda'uu fi bu'aa isa ta'uu danda'u ibsuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Ciroo if keessatti will hin galchinaa. Ciroon if simple present fudhata, ciroon guddaan immoo will fi gochima bu'uuraa fudhata.

Grade 9 English, fuula 106-122 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Dhugaa saayinsawaa, dhugaa yeroo hunda ta'u fi gochi tokko yeroo hunda isa kan biraa kan fidu yoo ta'e ibsuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Ciroowwan lachuu gochima simple present qabaachuu qabu. Ciroon if yoo hima jalqabe qofa komaa fayyadamaa.

Grade 9 English, fuula 106-122 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

06

Hiyyummaa Itoophiyaa Keessatti

Yoom akka itti fayyadamtu

Haalota amma yookaan gara fuulduraatti ta'uu hin dandeenye yookaan yaadaan yaaddaman ibsuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Boocuu if keessatti would hin fayyadaminaa. Boocuu if keessatti darbe salphaa, boocuu guddaa keessatti immoo would fi gochibsa bu'uuraa fayyadamaa.

Grade 9 English, fuula 123-140 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Gochoota darban kanneen hin raawwatamin fi bu'aa isaanii kan hin danda'amne ibsuuf itti fayyadamaa.

Of eeggadhu

Boocuu guddaa keessatti would booda have dhiisuu hin qabdan. Boocuu if keessatti had + V3, boocuu guddaa keessatti immoo would have + V3 fayyadamaa.

Grade 9 English, fuula 123-140 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

07

Tajaajila Hawaasaa

Yoom akka itti fayyadamtu

Seerota, dirqama dhuunfaa, dhorkaa yookiin wanta barbaachisaa hin taane ibsuuf gochimoota gargaartuu kanneen fayyadami.

Of eeggadhu

Must not gocha tokko raawwachuun dhowgaa ta'uu agarsiisa. Do not have to fi need not garuu filannoo ta'uu fi dirqama akka hin taane agarsiisu.

Grade 9 English, fuula 141-159 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gochima GaaleeHiika
come acrosstasa argachuu
come aboutta'uu yookiin uumamuu
come apartcaccabee addaan bahuu
close offkaraa cufuu
drop offhirriibaan fudhatamuu
drop outhordofuu dhaabuu yookiin addaan kutuu
drop inkaroora malee daawwachuu

Yoom akka itti fayyadamtu

Dubbisa hubachuu, hiika jechootaa walitti firoomsuu fi iddoo duwwaa guutuuf gochimaalee jechoota hedduu qaban kanneen fayyadami.

Of eeggadhu

Hiikni gochima gaalee hiika gochima bu'uuraa qofaa irraa guutumaan guutuutti adda ta'uu danda'a.

Grade 9 English, fuula 141-159 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

08

Dhibeewwan Daddarboo

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo himoota lama walitti qabsiiftu ykn koodhaan maqaa ibsuuf who, which, that, ykn whose fayyadamtu gargaarami.

Of eeggadhu

Ciroo murteessaa (defining) keessatti odeeffannoon barbaachisaa waan ta'eef komaa hin fayyadamin. Ciroo hinmurteessine (non-defining) yeroo hunda komaadhaan adda baasi, akkasumas that hin fayyadamin.

Grade 9 English, fuula 160-179 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gooroo JechaaHiika
drop ingoranii daawwachuu ykn gaafachuu
drop outbarnoota ykn gocha addaan kutuu
dry outwaan tokko guutummaatti gogsuu
come down withdhukkubaan qabamuu
come acrosstasa argachuu
come up withyaada maddisiisuu ykn dhiyeessuu

Yoom akka itti fayyadamtu

Yeroo jechoota walxaxaa kutichaa himoota keessatti galchuuf ykn hiika isaanii hubachuuf fayyadami.

Of eeggadhu

Come across isa tasa argachuu agarsiisu fi come up with isa yaada maddisiisu agarsiisu walitti hin makin.

Grade 9 English, fuula 160-179 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

DalagaaNamootaafWantootaaf
Subject (Abbaa gochaa)who, thatwhich, that
Object (Aantima)whom, who, thatwhich, that
Possessive (Abbummaa)whosewhose, of which

Yoom akka itti fayyadamtu

Gabatee kana fayyadamuun maqichi nama moo wanta akka ta'ee fi gahee inni hima keessatti qabu irratti hundaa'ii koodha sirrii filadhu.

Of eeggadhu

Whom namootaaf yeroo gochafamaa ta'an keessattuu dhumarratti tajaajila. Whose ammoo abbummaa namootaa fi wantootaa argisiisa.

Grade 9 English, fuula 160-179 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

09

Haqaafi Qixxummaa

Phrasal VerbHiika
count onirratti hirkachuu yookiin amanuu
count upida'uu yookiin waliigala shallaguu
crack down onaangoo dabalataatti fayyadamuu yookiin seerota cimsanii hojiirra oolchuu
cross offtarree keessaa haquu yookiin baasuu
cut backomisha yookiin dhiyeessii hir'isuu
cut downhamma xiqqaatti fayyadamuu yookiin hamma hir'isuu

Yoom akka itti fayyadamtu

Hojiiwwan dubbisaa fi jechootaa keessatti gochoota murtaa'an sirriitti ibsuuf phrasal verbs kanneen fayyadami.

Of eeggadhu

Oomisha ykn baasii hir'isuu (cut back) fi fayyadama ofii hir'isuu (cut down) walitti hin makiin.

Grade 9 English, fuula 180-203 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Yoom akka itti fayyadamtu

Gochoota yeroo darbe murtaa'aa keessatti xumuraman ibsuuf simple past fayyadami. Yeroon gochichaa ifatti hin beekamne ykn gochi sun hanga ammaatti kan itti fufu yoo ta'e present perfect fayyadami.

Of eeggadhu

Yoo hima keessatti ibsituun yeroo darbe kan akka two hours ago ykn yesterday jiraate present perfect hin fayyadamin.

Grade 9 English, fuula 180-203 irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

10

Intarneetii

Yaada IbsuuYaada GaafachuuWaliigaluuWaliigaluu Dhabuu
Akka natti fakkaatutti...Waa'ee... maal yaadda?Walii nan gala.Walii hin galu!
Nan amana...Waa'ee... yaanni kee maali?Dhugumatti.Walii hin galu.
Akka yaada kiyyaatti...Waa'ee... maaltu sitti dhagahama?Guutummaatti walii nan gala.Dhiifama wajjin walii hin galu.

Yoom akka itti fayyadamtu

Marii afaanii, falmii fi keeyyata yaadaa barreessuu keessatti yaada gaafachuuf, ibsuuf, akkasumas kabajaan waliigaluu fi mormuu agarsiisuuf gargaara.

Of eeggadhu

Marii keessatti yeroo yaada mormitu haala miira namaa hin miineen jechoota kabajaa fayyadami.

Grade 9 English, fuula 204 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Bifa YerooEeyyeeLakkiGaaffii
Simple PastKaleessa basketball taphadhe.Kaleessa basketball hin taphanne.Kaleessa basketball taphadhee?
Past ProgressiveGalgala guutuu basketball taphachaan ture.Galgala guutuu basketball taphachaa hin turre.Galgala guutuu basketball taphachaan turee?
Present PerfectBasketball taphadheera.Basketball hin taphanne.Basketball taphadheeraa?
Present Perfect ContinuousSa'aatii sadiif basketball taphachaan tureera.Sa'aatii sadiif basketball taphachaa hin turre.Sa'aatii sadiif basketball taphachaan tureeraa?

Yoom akka itti fayyadamtu

Gabatee kanatti fayyadamuun himoota yeroo darbe, darbe ittifufe, amma raawwate fi amma raawwatee ittifufe keessatti bifa eeyyee, lakki fi gaaffii ijaari.

Of eeggadhu

Hima lakkee fi gaaffii yeroo darbe keessatti gochima duraa fayyadami malee bifa darbe did yookiin didn't booda hin galchin.

Grade 9 English, fuula 204 irraa eegalee irraa qophaa'e; osoo hin ba'in dura yeroo lama mirkanaa'e

Gaaffii barattoonni gaafatan

Kaardiiwwan Afaan Ingiliffaa kutaa 9 maal haguugu?
Kitaaba biyyaalessaa keessaa boqonnaawwan 10 irraa kaardii 27: Naannoo Magaalaatti Jiraachuu, Ogummaawwan Qo'annoo, Balaa Tiraafikaa, Paarkota Biyyooleessaa, Hortikaalcharii, Hiyyummaa Itoophiyaa Keessatti, Tajaajila Hawaasaa, Dhibeewwan Daddarboo fi kan biroo 2. Boqonnaa kamiyyuu fuuluma kana irratti kaardii tokkoon tokkoon fudhachuu dandeessa.
Kutaa 9 keessatti qormaanni biyyaalessaa ni jiraa?
Hin jiru. Itoophiyaan qormaata biyyaalessaa kan kennitu kutaa 6, kutaa 8 fi kutaa 12 qofaafi. Kaardiiwwan kunneen qormaata mana barumsaa keetiif, akkasumas qormaata biyyaalessaa waggaa muraasa booda dhufuuf oolu.
Kaardiiwwan kunneen eessaa dhufan?
Kitaaba Ministeera Barnootaa kutaa kanaaf qophaa'e, Grade 9 English irraa fudhataman. Achumaan marsaan lammaffaa boqonnicha arguu hin dandeenye foormulaa, lakkoofsa dhaabbataa fi tarree gabatee tokkoon tokkoon irra deebi'ee shallaga; wanta inni mirkaneessuu hin dandeenye osoo hin ba'in qaba.
Kun bilisaa?
Eeyyee. Kaardiin as jiru hundi bilisaan dubbifama; waraqaan maxxansaaf qophaa'es bilisaan buufama. Lamaanuu herrega hin gaafatan.
Kun yeroo dhumaaf yoom mirkanaa'e?
6 Fulbaana 2026. Kaardiiwwan boqonnaa boqonnaadhaan dhufu; sararri tokkoon tokkoon isaanii jalaa yeroo kaardiin sun dhumaaf dubbifame agarsiisa.

Qayyabadhu; ergasii of qori

Temari kaardiiwwan kana gara gaaffii shaakalaatti jijjiira; utuu hojjettuu ni sirreessa; wanti si hin galinis barsiisaa AI tiin ni ibsama.

Bilisaan jalqabi
SeeniHerrega kee bani