የ10ኛ ክፍል ፊዚክስ ካርዶች ምን ይሸፍናሉ?

ከአገር አቀፉ መጽሐፍ 6 ምዕራፎች የተወሰዱ 31 ካርዶች፦ የቬክተር መጠኖች፣ ወጥ የተጣደፈ እንቅስቃሴ፣ ኢላስቲክነት እና ሪጅድ ቦዲ በስታቲክስ፣ ስታቲክ እና ከረንት ኤሌክትሪክ፣ ማግኔቲዝም እና ሌሎች 1። እያንዳንዱን ምዕራፍ በገጹ ላይ አንድ ካርድ በአንድ ጊዜ መውሰድ ይችላሉ።

በ10ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና አለ?

የለም። ኢትዮጵያ አገር አቀፍ ፈተና የምትሰጠው በ6ኛ፣ በ8ኛና በ12ኛ ክፍል ብቻ ነው። እነዚህ ካርዶች ለትምህርት ቤትዎ ፈተናዎች፣ እንዲሁም ከጥቂት ዓመታት በኋላ ለሚመጣው አገር አቀፍ ፈተና ናቸው።

እነዚህ ካርዶች ከየት መጡ?

ለዚህ ክፍል ከተዘጋጀው የትምህርት ሚኒስቴር መጽሐፍ፣ ከGrade 10 Physics ተቀድተዋል። ከዚያም ምዕራፉን ማየት የማይችል ሁለተኛ ማጣሪያ እያንዳንዱን ቀመር፣ ቋሚ ቁጥርና የሠንጠረዥ ረድፍ እንደገና ያሰላል፤ ማጣሪያው ማረጋገጥ ያልቻለውን ሁሉ ሳያወጣ ይይዘዋል።

ይህ ነጻ ነው?

አዎ። እዚህ ያለው እያንዳንዱ ካርድ በነጻ ይነበባል፤ ለኅትመት የተዘጋጀውም ሉህ በነጻ ይወርዳል። ሁለቱም መለያ አይጠይቁም።

ይህ ለመጨረሻ ጊዜ የተረጋገጠው መቼ ነው?

6 ሴፕቴምበር 2026። ካርዶች ምዕራፍ በምዕራፍ ይመጣሉ፤ ከእያንዳንዱ በታች ያለው መስመር ያ ካርድ ለመጨረሻ ጊዜ የተነበበበትን ቀን ይናገራል።

ነጻ አጭር ማስታወሻዎች እና የማጠናከሪያ ካርዶች

የ10ኛ ክፍል ፊዚክስ

የ10ኛ ክፍል ፊዚክስ በተማሪ ላይ 31 የማጠናከሪያ ካርዶች አሉት፤ በአገር አቀፍ ሥርዓተ ትምህርቱ ምዕራፎች ተደራጅተዋል። እያንዳንዱ ካርድ ሕጉ መቼ እንደሚሠራ፣ በውስጡ ያለው እያንዳንዱ ምልክት ምን እንደሚወክልና ተማሪዎች በብዛት የሚሳሳቱበትን ነጥብ ይገልጻል። በነጻ ይነበባሉ፤ መለያም አይጠይቁም።

31
ካርዶች: 6
ምዕራፎች: 19
ቀመሮች: 3
የማጣቀሻ ሠንጠረዦች: Grade 10 Physics
መጽሐፍ: ነጻ
ዋጋ: 6 ሴፕቴምበር 2026
የመጨረሻ ማረጋገጫ

ሁሉም31ቀመር19ሕግ6የተለመደ ስህተት3የማጣቀሻ ሠንጠረዥ3

የቬክተር መጠኖች

Adding Vectors Algebraicallyየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ሁለት ወይም ከዚያ በላይ vectors ን በማጣመር የ resultant magnitude ን ለማስላት።

ተጠንቀቁ

ሁለቱ vectors parallel ሆነው ወደ አንድ አቅጣጫ ካልጠቆሙ በስተቀር የ vectors magnitude ን እንደ scalar በቀጥታ አይደምሩ።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 6-27 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Condition for Zero Resultant Vectorሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የተሰጡ vectors ድምር zero vector ሊሆን እንደሚችል ለመወሰን።

ተጠንቀቁ

ሁለት vectors zero resultant የሚሰጡት እኩል magnitude ኖሯቸው በተቃራኒ አቅጣጫ ሲሆኑ ብቻ ነው። የተለያየ magnitude ያላቸው ሦስት vectors ግን ድምራቸው zero ሊሆን ይችላል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 6-27 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Direction of Resultant Vectorቀመር

\theta = \arctan\left(\frac{R_y}{R_x}\right)

\theta = \arctan\left(\frac{R_y}{R_x}\right)

$\theta$: የ resultant vector አቅጣጫ አንግል $\text{degree}$
$R_y$: የ resultant vector vertical component $\text{unit of } R$
$R_x$: የ resultant vector horizontal component $\text{unit of } R$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የ resultant vector አቅጣጫ አንግልን ከ horizontal እና vertical components ለማግኘት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የአንግሉን ዋጋ ብቻ ሳይሆን እንደ north of east ወይም south of west ያሉ የማመሳከሪያ አቅጣጫዎችን በግልጽ ይግለጹ።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 6-27 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Resultant of Perpendicular Vectorsቀመር

R = \sqrt{A^2 + B^2}

R = \sqrt{A^2 + B^2}

$R$: የ resultant vector magnitude $\text{unit of } A$
$A$: የመጀመሪያው perpendicular vector magnitude $\text{unit of } A$
$B$: የሁለተኛው perpendicular vector magnitude $\text{unit of } B$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ሁለት vectors እርስ በእርስ በ 90 ዲግሪ አንግል ላይ ሲሆኑ የ resultant vector magnitude ን ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ይህ ቀመር የሚሰራው በሁለቱ vectors መካከል ያለው አንግል በትክክል 90 ዲግሪ ሲሆን ብቻ ነው።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 6-27 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Vector Resolutionቀመር

A_x = A \cos\theta, \quad A_y = A \sin\theta

A_x = A \cos\theta, \quad A_y = A \sin\theta

$A_x$: የ vector A horizontal component $\text{unit of } A$
$A_y$: የ vector A vertical component $\text{unit of } A$
$A$: የ vector A magnitude $\text{unit of } A$
$\theta$: የ vector አንግል ከ horizontal axis ጋር $\text{degree}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አንድን vector ወደ perpendicular horizontal እና vertical components ለመከፋፈል ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

አንግሉ ከ horizontal axis የተለካ መሆኑን ያረጋግጡ። ከ vertical የተለካ ከሆነ የ cosine እና sine ሚና ይለዋወጣል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 6-27 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ወጥ የተጣደፈ እንቅስቃሴ

Deceleration versus Negative Accelerationየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ፍጥነት ሲቀንስ ወይም በኔጌቲቭ አቅጣጫ እንቅስቃሴ ሲኖር ትክክለኛውን ፅንሰ ሃሳብ ለመለየት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

Deceleration ፍጥነትን ሁልጊዜ ይቀንሳል፤ ምክንያቱም የ acceleration አቅጣጫ ከ velocity ተቃራኒ ነው። Negative acceleration ግን ወደ አሉታዊ አቅጣጫ መጠቆምን ብቻ ያሳያል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 28-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Displacement under Constant Accelerationቀመር

s = v_0 t + \frac{1}{2} a t^2

s = v_0 t + \frac{1}{2} a t^2

$s$: መፈናቀል $m$
$v_0$: የመጀመሪያ ፍጥነት $m\,s^{-1}$
$a$: ማጣደፍ $m\,s^{-2}$
$t$: የጊዜ ልዩነት $s$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ቋሚ acceleration ላለው አካል በተሰጠ ጊዜ ውስጥ የተጓዘውን displacement ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

በነጻ ውድቀት ወቅት acceleration ከ g ጋር እኩል ይሆናል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 28-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Motion Graphs Interpretationየማጣቀሻ ሠንጠረዥPosition-time (s-t) · Velocity-time (v-t) · Acceleration-time (a-t)

የ Graph አይነት	Slope	Area Under Curve
Position-time ( $s-t$ )	Velocity	ምንም ፊዚካዊ ትርጉም የለውም
Velocity-time ( $v-t$ )	Acceleration	Displacement
Acceleration-time ( $a-t$ )	ምንም ፊዚካዊ ትርጉም የለውም	የ Velocity ለውጥ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከእንቅስቃሴ ግራፎች slope ወይም area under curve በመነሳት የሚፈለገውን አካላዊ መጠን ለማወቅ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የ velocity-time graph ስር ያለው area የሚሰጠው displacement እንጂ total distance ላይሆን ይችላል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 28-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Relative Velocity in One Dimensionቀመር

v_{AB} = v_A - v_B

v_{AB} = v_A - v_B

$v_{AB}$: የ A አንጻራዊ ፍጥነት ከ B አንጻር $m\,s^{-1}$
$v_A$: የአካል A ፍጥነት $m\,s^{-1}$
$v_B$: የአካል B ፍጥነት $m\,s^{-1}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የአንድን ተንቀሳቃሽ አካል ፍጥነት ከሌላ ተንቀሳቃሽ አካል አንጻር ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የአቅጣጫ ምልክቶች ወሳኝ ናቸው፤ አካላቱ ወደ አንዱ ሲቃረቡ የአንዱ አቅጣጫ ፖዘቲቭ የሌላኛው ኔጌቲቭ ይሆናል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 28-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Velocity under Constant Accelerationቀመር

v = v_0 + a t

v = v_0 + a t

$v$: የመጨረሻ ፍጥነት $m\,s^{-1}$
$v_0$: የመጀመሪያ ፍጥነት $m\,s^{-1}$
$a$: ማጣደፍ $m\,s^{-2}$
$t$: የጊዜ ልዩነት $s$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አንድ አካል ከመነሻ velocity ተነስቶ በቋሚ acceleration ሲጓዝ የነበረውን የመጨረሻ velocity ለማግኘት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ፍጥነት በሚቀንስበት ጊዜ የ acceleration ምልክት ከ velocity አቅጣጫ ተቃራኒ ይሆናል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 28-59 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ኢላስቲክነት እና ሪጅድ ቦዲ በስታቲክስ

የስታቲክ ሚዛናዊነት ቅድመ ሁኔታዎችሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በሚዛን ላይ ባለ እና በማይንቀሳቀስ ጠጣር አካል ላይ ያልታወቁ Force ወይም ርቀቶችን ለማስላት ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

አንድ አካል ሙሉ በሙሉ በስታቲክ ሚዛን ላይ የሚሆነው የተጣራ Force ዜሮ ሲሆን እና የተጣራ Torque ዜሮ ሲሆን ብቻ ነው።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Specific Gravityቀመር

\text{SG} = \frac{\rho}{\rho_{\text{water}}}

\text{SG} = \frac{\rho}{\rho_{\text{water}}}

$\text{SG}$: አንጻራዊ ጥግግት $\text{dimensionless}$
$\rho$: የቁሱ ጥግግት $\text{kg}\,\text{m}^{-3}$
$\rho_{\text{water}}$: የውሃ ጥግግት $\text{kg}\,\text{m}^{-3}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የአንድ ቁስ Density ከውሃ Density አንጻር ምን ያህል እጥፍ እንደሆነ ለማወቅ ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

Specific gravity ንጽጽር ስለሆነ Unit የለውም። ከማካፈልዎ በፊት የሁለቱም Density መለኪያ አንድ ዓይነት መሆኑን ያረጋግጡ።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Torqueቀመር

\tau = F_{\perp} r

\tau = F_{\perp} r

$\tau$: ቶርክ $\text{N}\,\text{m}$
$\text{F}_{\perp}$: ቀጥተኛ ኃይል $\text{N}$
$r$: ከተዘዋዋሪው ነጥብ ያለው ርቀት $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከ pivot ነጥብ በተወሰነ ርቀት ላይ የሚተገበር Force የሚያመጣውን የማሽከርከር አቅም ለማስላት ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

ርቀት ሁልጊዜ ከ pivot ነጥብ መለካት አለበት፣ እንዲሁም የማሽከርከር አቅም የሚፈጥረው perpendicular የሆነው የ Force ክፍል ብቻ ነው።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Young's Modulusቀመር

Y = \frac{F L_0}{A \Delta L}

Y = \frac{F L_0}{A \Delta L}

$Y$: የያንግ ሞጁለስ $\text{N}\,\text{m}^{-2}$
$F$: የመሳብ ኃይል $\text{N}$
$L_0$: የመጀመሪያ ርዝመት $\text{m}$
$A$: የመስቀለኛ ክፍል ስፋት $\text{m}^2$
$\Delta L$: የርዝመት ለውጥ $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

አንድ ጠጣር አካል በተለጣጭነት ወሰኑ ውስጥ ሲሆን የርዝመት ለውጥን፣ Tensile stress ወይም Tensile strain ለማስላት ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

የሽቦው Diameter ከተሰጠ Area ሲሰላ Diameter ስኩዌር ተደርጎ ለ 4 መካፈል አለበት እንጂ Diameter ብቻውን ስኩዌር አይደረግም።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 60-81 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ስታቲክ እና ከረንት ኤሌክትሪክ

የ Coulomb ህግቀመር

F = k \frac{q_1 q_2}{r^2}

F = k \frac{q_1 q_2}{r^2}

$F$: የኤሌክትሪክ ኃይል $\text{N}$
$k$: የኩሎምብ ቋሚ $\text{N}\,\text{m}^2/\text{C}^2$
$q_1$: የመጀመሪያው ቅንጣት electric charge $\text{C}$
$q_2$: የሁለተኛው ቅንጣት electric charge $\text{C}$
$r$: በ charges መካከል ያለ ርቀት $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በሁለት ነጥብ charges መካከል ያለውን የ electrostatic force ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

በታችኛው ክፍል ያለውን ርቀት ስኩዌር ማድረግ እንዳይረሱ። የኔጌቲቭ ውጤት መሳሳብን፣ የፖዘቲቭ ውጤት ደግሞ መገፋፋትን ያሳያል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 82-131 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የ Electric Field ጥንካሬቀመር

E = k \frac{q}{r^2}

E = k \frac{q}{r^2}

$E$: የኤሌክትሪክ መስክ ጥንካሬ $\text{N}/\text{C}$
$k$: የኩሎምብ ቋሚ $\text{N}\,\text{m}^2/\text{C}^2$
$q$: የምንጭ ኤሌክትሪክ ቻርጅ $\text{C}$
$r$: ከ charge ያለው ርቀት $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ከአንድ point charge በተወሰነ ርቀት ላይ ያለውን የ electric field ጥንካሬ ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ርቀት r በ metres ተለክቶ በታችኛው ክፍል ስኩዌር መደረግ አለበት።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 82-131 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የመለኪያ መሣሪያዎች ግንኙነት ስህተትየተለመደ ስህተት

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በ circuit ውስጥ current ወይም voltage ለመለካት መሣሪያዎችን ሲያገናኙ ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ammeter በ parallel ወይም voltmeter በ series ፈጽሞ እንዳያገናኙ። ammeter በ parallel ሲገናኝ ከፍተኛ current ስቦ ይቃጠላል፤ voltmeter በ series ሲገናኝ ደግሞ በከፍተኛ resistance ምክንያት የ current ፍሰትን ያቆማል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 82-131 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የ Ohm ህግቀመር

\Delta V = I R

\Delta V = I R

$\Delta V$: የፖቴንሺያል ልዩነት $\text{V}$
$I$: የኤሌክትሪክ ፍሰት $\text{A}$
$R$: የኤሌክትሪክ መቋቋም $\Omega$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በአንድ electrical component ላይ ያለውን potential difference, electric current እና resistance ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የ Ohm ህግ የሚሰራው የሙቀት መጠን እና ሌሎች ሁኔታዎች ቋሚ ለሆኑ Ohmic conductors ብቻ ነው።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 82-131 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የ Resistor ጥምረቶችየማጣቀሻ ሠንጠረዥSeries · Parallel

ግንኙነት	Equivalent resistance	Current	Potential difference
Series	$R_{eq} = R_1 + R_2 + \dots + R_n$	$I = I_1 = I_2 = \dots$	$\Delta V = \Delta V_1 + \Delta V_2 + \dots$
Parallel	$\frac{1}{R_{eq}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + \dots + \frac{1}{R_n}$	$I = I_1 + I_2 + \dots$	$\Delta V = \Delta V_1 = \Delta V_2 = \dots$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በ series ወይም parallel የተገናኙ resistors ያለበትን circuit equivalent resistance, current ወይም voltage ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

በ parallel ግንኙነት ጊዜ መጀመሪያ 1/R_eq ይሰላል፤ ትክክለኛውን R_eq ለማግኘት ውጤቱ መገልበጥ አለበት።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 82-131 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

Earthing እና በ plug ላይ ያለው ሦስተኛው ሹልሕግlive ሽቦ · neutral ሽቦ · earth ሽቦ · +3

የወረዳው ክፍል	በመደበኛ አገልግሎት	ብልሽት ሲከሰት
live ሽቦ	current ን ወደ መሣሪያው ያመጣል፤ ከምድር አንጻር 220 V አካባቢ ላይ ነው።	የብረቱን አካል ቢነካው አቅርቦቱ እስኪቋረጥ ድረስ አካሉ live ይሆናል።
neutral ሽቦ	ያንኑ current ወደ ምንጩ ይመልሳል፤ 0 V አካባቢ ላይ ይቀመጣል።	የሥራውን current ስለሚሸከም የ earth ሽቦን ፈጽሞ ሊተካ አይችልም።
earth ሽቦ	ምንም current አይሸከምም፤ የመሣሪያውን የብረት አካል በምድር potential ላይ ይይዛል።	ለ fault current ዝቅተኛ resistance ያለው መንገድ ወደ መሬት ይሰጣል፤ በዚህም ትልቅ current ይፈስሳል።
fuse ወይም MCB	በ neutral ላይ ሳይሆን በ live ሽቦ ላይ ይገጠማል።	ትልቁ fault current fuse ን ያቃጥላል ወይም MCB ን ያቋርጣል፤ መሣሪያውም ከአቅርቦቱ ይነጠላል።
ባለ ሁለት ሹል plug	የብረት አካል ላለው መሣሪያ ምንም የ earth መንገድ አይሰጥም።	ብልሽት ሲከሰት አካሉ live ሆኖ ሊቀር ይችላል። ባለ ፕላስቲክ አካል double-insulated መሣሪያ ግን ሆን ተብሎ ለሁለት ሹል የተሠራ ነው።
በኢትዮጵያ ግድግዳ ላይ ያለው socket	የአውሮፓ ክብ ሹል ዓይነት ሲሆን 220 V እና 50 Hz ነው፤ የ earth ንክኪ ብዙውን ጊዜ በጎን በኩል ባሉ ክሊፖች ይሠራል።	በአብዛኞቹ የማጠቃለያ ወረቀቶች ላይ የሚሣሉት ሦስቱ አራት ማዕዘን ሹሎች የብሪታኒያ ዓይነት ናቸው፤ በዚያ ላይ የ earth ሹል ረዘም ያለና ወፍራም ስለሆነ አስቀድሞ ይነካል፤ መጨረሻም ይለቃል።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ጥያቄው እንደ ማቀዝቀዣ፣ የኤሌክትሪክ ምጣድ ወይም የውሃ ማሞቂያ ያለ የብረት አካል ያለው መሣሪያ ለምን ሦስተኛ ሽቦ እንደሚያስፈልገው ሲጠይቅ ተጠቀም። earth ሽቦ የሚጠብቀው መሣሪያውን የሚነካውን ሰው ነው፦ ለ fault current ዝቅተኛ resistance ያለው መንገድ ስለሚሰጥ ሰው ከመጎዳቱ በፊት fuse ይቃጠላል ወይም MCB ይቋረጣል።

ተጠንቀቁ

ተማሪዎች ሁለቱም 0 V አካባቢ ስለሚለኩ earth ሽቦና neutral ሽቦ አንድ ናቸው ብለው ያስባሉ፤ አንዳንዶችም አንድ ሽቦ ለመቆጠብ የ earth ሹሉን በቀጥታ ከ neutral ጋር ያያይዙታል። አንድ አይደሉም። በመደበኛ አገልግሎት neutral ሙሉውን የሥራ current ይሸከማል፤ earth ግን ምንም አይሸከምም። ስለዚህ earth ተብሎ የተያዘ neutral ከላይ በኩል የትም ቦታ ቢቋረጥ የመሣሪያው የብረት አካል በሞተሩ በኩል ከ live ሽቦ ጋር ተያይዞ 220 V ላይ ይሆናል። የዚሁ ስህተት ሁለተኛ ግማሽ fuse ን በ neutral ላይ መግጠም ነው፦ fuse ይቃጠላል፤ ነገር ግን መሣሪያው ከ live ሽቦ ጋር ተያይዞ ስለሚቀር ለመንካት አደገኛ ነው። ደንቡ አጭር ነው፦ fuse በ live ሽቦ ላይ ይገጠማል፣ earth ከብረቱ አካል ጋር ይያያዛል፣ neutral ደግሞ current ን ወደ ምንጩ ይመልሳል።

ማግኔቲዝም

በትይዩ currents መካከል ያለ ኃይልሕግ

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ሁለት ትይዩ ሽቦዎች ውስጥ የሚፈሱ currents እርስ በእርስ እንደሚሳሳቡ ወይም እንደሚገፋፉ ለመወሰን በዚህ ሕግ ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

በተመሳሳይ አቅጣጫ የሚፈሱ currents ይሳሳባሉ፣ በተቃራኒ አቅጣጫ የሚፈሱት ደግሞ ይገፋፋሉ። ይህ ከተመሳሳይ charges ባህሪ ተቃራኒ ነው።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 132-155 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የቀጥታ ሽቦ magnetic fieldቀመር

B = \frac{\mu_0 I}{2\pi r}

B = \frac{\mu_0 I}{2\pi r}

$B$: የመግነጢሳዊ መስክ ጥንካሬ $\text{T}$
$\mu_0$: የባዶ ቦታ ፐርሚአቢሊቲ $\text{T}\,\text{m}\,\text{A}^{-1}$
$I$: የኤሌክትሪክ ፍሰት $\text{A}$
$r$: ከሽቦው ያለው የራዲያል ርቀት $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የኤሌክትሪክ current ከሚያስተላልፍ ቀጥተኛ ሽቦ በተወሰነ ርቀት r ላይ ያለውን magnetic field strength ለማስላት ይህን ቀመር ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

ስሌት ከማከናወንዎ በፊት ርቀቱን r ከ centimetres ወደ metres መቀየርዎን ያረጋግጡ።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 132-155 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

current በሚያስተላልፍ ሽቦ ላይ የሚያርፍ magnetic forceቀመር

F = I l B \sin\theta

F = I l B \sin\theta

$F$: መግነጢሳዊ ኃይል $\text{N}$
$I$: የኤሌክትሪክ ፍሰት $\text{A}$
$l$: በመስኩ ውስጥ ያለው የሽቦ ርዝመት $\text{m}$
$B$: የመግነጢሳዊ መስክ ጥንካሬ $\text{T}$
$\theta$: በኤሌክትሪክ ፍሰት እና በመግነጢሳዊ መስክ መካከል ያለው ማዕዘን $\text{rad}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በውጫዊ magnetic field ውስጥ current በሚያስተላልፍ ቀጥተኛ ሽቦ ላይ የሚያርፈውን magnetic force ለማስላት ይህን ቀመር ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

አንግል theta የሚለካው በ current አቅጣጫ እና በ magnetic field መስመሮች መካከል ነው።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 132-155 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

በሚንቀሳቀስ charge ላይ የሚያርፍ magnetic forceቀመር

F = q v B \sin\theta

F = q v B \sin\theta

$F$: መግነጢሳዊ ኃይል $\text{N}$
$q$: ቻርጅ $\text{C}$
$v$: የቻርጁ ፍጥነት $\text{m}\,\text{s}^{-1}$
$B$: የመግነጢሳዊ መስክ ጥንካሬ $\text{T}$
$\theta$: በፍጥነት እና በመግነጢሳዊ መስክ መካከል ያለው ማዕዘን $\text{rad}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በውጫዊ magnetic field ውስጥ በሚጓዝ charge ላይ የሚያርፈውን magnetic force ለማስላት ይህን ቀመር ይጠቀሙ።

ተጠንቀቁ

የ charge እንቅስቃሴ አቅጣጫ ከ magnetic field ጋር ትይዩ ሲሆን sin 0 ዜሮ ስለሚሆን magnetic force ዜሮ ይሆናል።

ከGrade 10 Physics፣ ገጽ 132-155 የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ለቀጥተኛ ሽቦ የቀኝ እጅ አውራ ጣት ሕግሕግfield ሽቦውን በየትኛው አቅጣጫ ይዞራል? · የ field መስመሮች ቅርጽ ምንድን ነው? · አውራ ጣቱ የትኛውን current ይከተላል? · +3

ጥያቄ	ምን ማድረግ	የሚነግርህ
field ሽቦውን በየትኛው አቅጣጫ ይዞራል?	ሽቦውን በቀኝ እጅህ ያዘው፤ አውራ ጣትህ conventional current በሚፈስበት አቅጣጫ ይተኛ።	የተጠመዘዙት ጣቶችህ field የሚዞርበትን አቅጣጫ ያሳያሉ።
የ field መስመሮች ቅርጽ ምንድን ነው?	ከሽቦው ጋር ቀጥ ያለ ማዕዘን በሚሠራ ገጽ ላይ ተመልከት።	በሽቦው ላይ ያተኮሩ ዝግ ክቦች ሲሆኑ ሁሉም በዚያ ገጽ ውስጥ ይተኛሉ።
አውራ ጣቱ የትኛውን current ይከተላል?	conventional current፤ ከምንጩ ውጭ ከአዎንታዊ ተርሚናል ወደ አሉታዊ ተርሚናል የሚፈሰውን።	ይህ ከ electron ፍሰት ተቃራኒ ነው።
በአንድ በተመረጠ ቦታ field ወደየት ያመለክታል?	በዚያ ነጥብ የሚያልፈውን ክብ ሳልና ታንጀንቱን ውሰድ።	field ከሽቦው ጋርም ከሽቦው ወደ ነጥቡ ከሚሄደው መስመር ጋርም ቀጥ ያለ ማዕዘን ይሠራል።
field ምን ያህል ጠንካራ ነው?	$B = \dfrac{\mu_0 I}{2\pi r}$ ተጠቀም፤ $r$ ከሽቦው ዘንግ ያለው ቀጥተኛ ርቀት ሲሆን $\mu_0 = 4\pi \times 10^{-7}\,\text{T}\cdot\text{m/A}$ ነው።	current ሁለት እጥፍ ሲሆን field ሁለት እጥፍ ይሆናል። ርቀቱ ሁለት እጥፍ ሲሆን field ግማሽ ይሆናል።
ያ ቀመር መሥራት የሚያቆመው መቼ ነው?	ከመጠቀምህ በፊት የ conductor ን ቅርጽ ተመልከት።	ቀመሩ የሚሠራው ለረዥም ቀጥተኛ ሽቦ ብቻ ነው። ክብ loop እና solenoid እያንዳንዳቸው የራሳቸው ቀመር አላቸው።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

current በሚያልፍበት ቀጥተኛ ሽቦ ዙሪያ magnetic field ወደየትኛው አቅጣጫ እንደሚዞር ለማወቅ ተጠቀም። ሽቦውን በቀኝ እጅህ ያዘውና አውራ ጣትህን conventional current በሚፈስበት አቅጣጫ አስተኛው፤ የተጠመዘዙት ጣቶችህ field የሚዞርበትን አቅጣጫ ያሳያሉ።

ተጠንቀቁ

በጣም የተለመደው ስህተት ሕጉን ገልብጦ መጠቀም ነው፤ ማለትም ጣቶችን በሽቦው ላይ ጠቅልሎ አውራ ጣትን ማዞር። ይህ ሁሉንም መልስ ይገለብጣል። አውራ ጣቱ conventional current በሚፈስበት አቅጣጫ በሽቦው ላይ ይተኛል፤ የሚዞሩት ጣቶቹ ናቸው። ሁለተኛው ወጥመድ ርቀት ነው። field ከርቀት ጋር 1/r ሆኖ ስለሚቀንስ ሁለት እጥፍ የራቀ ነጥብ ግማሽ field ይሰማዋል እንጂ አንድ አራተኛ አይደለም፤ ከ Coulomb ሕግ የካሬ ተገላቢጦሽ ልማዱን ይዞ የመጣ ተማሪ ሁልጊዜ ይሳሳታል።

Magnetic domainዎችና ዋልታዎች ለምን እንደሚሳሳቡ ወይም እንደሚገፋፉሕግተራ የብረት ቁራጭ · ያው ብረት magnetize ሲደረግ · saturated የሆነ ማግኔት · +4

ሁኔታ	domainዎቹ ምን እያደረጉ ናቸው	የምታየው ነገር
ተራ የብረት ቁራጭ	domainዎቹ ወደ የተለያዩ አቅጣጫዎች ስለሚያመለክቱ ውጤታቸው ይሰረዛዛል።	ቁሱ ከውጭ ምንም ማግኔትነት አያሳይም።
ያው ብረት magnetize ሲደረግ	ቀድሞውኑ ወደ ትክክለኛው አቅጣጫ ያመለከቱት domainዎች ያድጋሉ፤ የቀሩትም ዞረው ይቀላቀሏቸዋል።	ውጤታቸው ተደምሮ ቁሱ ጠንካራ ማግኔት ይሆናል።
saturated የሆነ ማግኔት	ሁሉም domainዎች አስቀድመው ተሰልፈዋል።	ማግኔቱ ከዚያ በላይ ሊጠነክር አይችልም።
በጣም የተሞቀ፣ የተመታ ወይም የወደቀ ማግኔት	domainዎቹ ከሰልፋቸው ይወጣሉ።	ማግኔቱ ጥንካሬውን ያጣል።
ከአንዱ ዋልታ አጠገብ የተያዘ የብረት ችንካር	አጠገቡ ያለው ማግኔት በመጀመሪያ የችንካሩን domainዎች ያሰልፋል።	ችንካሩ በሁለቱም ዋልታዎች ይሳባል፤ ስለዚህ መሳብ ብቻውን ምንም አያረጋግጥም።
ሁለት ማግኔቶች ሲቀራረቡ	እያንዳንዱ ማግኔት ሌላኛው በተሰለፉ domainዎቹ በሚፈጥረው field ውስጥ ይገኛል።	ተመሳሳይ ዋልታዎች ይገፋፋሉ፤ የተለያዩ ዋልታዎች ይሳሳባሉ።
ለሁለት የተሰበረ ማግኔት	እያንዳንዱ ቁራጭ የራሱን የተሰለፉ domainዎች ይዞ ይቀራል።	እያንዳንዱ ቁራጭ የሰሜንም የደቡብም ዋልታ አለው።

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ጥያቄው የብረት ቁራጭ እንዴት ማግኔት እንደሚሆን፣ ማግኔት ለምን ጥንካሬውን እንደሚያጣ ወይም ሁለት ነገሮች ይሳሳባሉ ወይስ ይገፋፋሉ ብሎ ሲጠይቅ ተጠቀም። domainዎች የቋሚ ማግኔት field ከየት እንደሚመጣ ይነግሩሃል፤ መሳሳቡና መገፋፋቱ ደግሞ እያንዳንዱ ማግኔት በሌላኛው field ውስጥ ስለሚገኝ ነው።

ተጠንቀቁ

መሳብ ብቻውን አንድ ነገር ማግኔት መሆኑን አያረጋግጥም። ማግኔት magnetize ያልተደረገ የብረት በትር በሁለቱም ዋልታዎቹ ይስበዋል፤ ምክንያቱም በመጀመሪያ የበትሩን domainዎች ስለሚያሰልፍ ነው። ሁለቱም ነገሮች ማግኔት መሆናቸውን የሚያረጋግጠው መገፋፋት ብቻ ነው። ተመሳሳዩ ወጥመድ ኮምፓስንም ይይዛል፦ ከጂኦግራፊያዊው ሰሜን አጠገብ ያለው መግነጢሳዊ ዋልታ የደቡብ ዋልታ ነው፤ የመርፌው የሰሜን ጫፍ ወደዚያ የሚዞረውም በዚህ ምክንያት ነው።

ምዕራፍ 6

የብርሃን ቀለሞች ድመራየማጣቀሻ ሠንጠረዥRed · Blue

ቀዳሚ ቀለም 1	ቀዳሚ ቀለም 2	የተገኘው ሁለተኛ ደረጃ ቀለም
Red	Green	Yellow
Red	Blue	Magenta
Blue	Green	Cyan

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ቀዳሚ የብርሃን ቀለሞችን በማቀላቀል የሚገኘውን ሁለተኛ ደረጃ ቀለም ለመወሰን ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የቀለም ድመራ የሚሠራው ለብርሃን ጨረሮች እንጂ የቀለም ቅቦችን ለማደባለቅ አይደለም።

ከGrade 10 Physics፣ ከገጽ 156 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የሌንስ ቀመርቀመር

\frac{1}{v} - \frac{1}{u} = \frac{1}{f}

\frac{1}{v} - \frac{1}{u} = \frac{1}{f}

$v$: የምስል ርቀት $\text{m}$
$u$: የቁስ ርቀት $\text{m}$
$f$: የፎካል ርዝመት $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በስስ ሉላዊ ሌንሶች ላይ የቁስ ርቀትን፣ የምስል ርቀትን ወይም የፎካል ርዝመትን ለማግኘት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የሌንስ ቀመር ከመስታወት ቀመር በተለየ ከ 1/u በፊት የመቀነስ ምልክት አለው።

ከGrade 10 Physics፣ ከገጽ 156 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የመስታወት ቀመርቀመር

\frac{1}{v} + \frac{1}{u} = \frac{1}{f}

\frac{1}{v} + \frac{1}{u} = \frac{1}{f}

$v$: የምስል ርቀት $\text{m}$
$u$: የቁስ ርቀት $\text{m}$
$f$: የፎካል ርዝመት $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

በሉላዊ መስታወቶች ላይ የምስል ርቀትን፣ የቁስ ርቀትን ወይም የፎካል ርዝመትን ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

የፎካል ርዝመት ለኮንኬቭ መስታወት አዎንታዊ ሲሆን ለኮንቬክስ መስታወት ደግሞ አሉታዊ ነው።

ከGrade 10 Physics፣ ከገጽ 156 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የሌንስ ኃይልቀመር

P = \frac{1}{f}

P = \frac{1}{f}

$P$: የሌንስ ኃይል $\text{D}$
$f$: የፎካል ርዝመት $\text{m}$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

የሌንስን ኃይል ከፎካል ርዝመት ለማስላት ወይም የእይታ ጉድለትን የሚያስተካክሉ ሌንሶችን ለመወሰን ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ኃይሉን በዳዮፕተር ለማግኘት የፎካል ርዝመት የግድ ወደ ሜትር መቀየር አለበት።

ከGrade 10 Physics፣ ከገጽ 156 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

የስኔል የስብረት ሕግቀመር

n_1 \sin\theta_1 = n_2 \sin\theta_2

n_1 \sin\theta_1 = n_2 \sin\theta_2

$n_1$: የመጀመሪያው መካከለኛ አንፃራዊ የመስበር ጠቋሚ $1$
$\theta_1$: የአደጋ አንግል $^\circ$
$n_2$: የሁለተኛው መካከለኛ አንፃራዊ የመስበር ጠቋሚ $1$
$\theta_2$: የስብረት አንግል $^\circ$

መቼ እንደሚጠቀሙበት

ብርሃን ከአንድ መካከለኛ ወደ ሌላ ሲሻገር ማዕዘናትን ወይም የመስበር ጠቋሚዎችን ለማስላት ይጠቀሙበት።

ተጠንቀቁ

ማዕዘናት መለካት ያለባቸው ከኖርማል መስመሩ አንጻር እንጂ ከድንበሩ ገጽ አንጻር አይደለም።

ከGrade 10 Physics፣ ከገጽ 156 ጀምሮ የተዘጋጀ፤ ከመውጣቱ በፊት ሁለት ጊዜ ተረጋግጧል

ተመሳሳይ ትምህርት በሌሎች ክፍሎች

ፈተና ካለፈው ክፍል የተማሩትን መጠየቁን አያቆምም። የእነዚያ ክፍሎች ካርዶችም እዚህ አሉ።

የ10ኛ ክፍል ሌሎች ትምህርቶችዎ

በዚህ ክፍል እስካሁን ካርድ ያላቸው ሌሎች ትምህርቶች በሙሉ።

ተማሪዎች የሚጠይቋቸው ጥያቄዎች

የ10ኛ ክፍል ፊዚክስ ካርዶች ምን ይሸፍናሉ?: ከአገር አቀፉ መጽሐፍ 6 ምዕራፎች የተወሰዱ 31 ካርዶች፦ የቬክተር መጠኖች፣ ወጥ የተጣደፈ እንቅስቃሴ፣ ኢላስቲክነት እና ሪጅድ ቦዲ በስታቲክስ፣ ስታቲክ እና ከረንት ኤሌክትሪክ፣ ማግኔቲዝም እና ሌሎች 1። እያንዳንዱን ምዕራፍ በገጹ ላይ አንድ ካርድ በአንድ ጊዜ መውሰድ ይችላሉ።
በ10ኛ ክፍል አገር አቀፍ ፈተና አለ?: የለም። ኢትዮጵያ አገር አቀፍ ፈተና የምትሰጠው በ6ኛ፣ በ8ኛና በ12ኛ ክፍል ብቻ ነው። እነዚህ ካርዶች ለትምህርት ቤትዎ ፈተናዎች፣ እንዲሁም ከጥቂት ዓመታት በኋላ ለሚመጣው አገር አቀፍ ፈተና ናቸው።
እነዚህ ካርዶች ከየት መጡ?: ለዚህ ክፍል ከተዘጋጀው የትምህርት ሚኒስቴር መጽሐፍ፣ ከGrade 10 Physics ተቀድተዋል። ከዚያም ምዕራፉን ማየት የማይችል ሁለተኛ ማጣሪያ እያንዳንዱን ቀመር፣ ቋሚ ቁጥርና የሠንጠረዥ ረድፍ እንደገና ያሰላል፤ ማጣሪያው ማረጋገጥ ያልቻለውን ሁሉ ሳያወጣ ይይዘዋል።
ይህ ነጻ ነው?: አዎ። እዚህ ያለው እያንዳንዱ ካርድ በነጻ ይነበባል፤ ለኅትመት የተዘጋጀውም ሉህ በነጻ ይወርዳል። ሁለቱም መለያ አይጠይቁም።
ይህ ለመጨረሻ ጊዜ የተረጋገጠው መቼ ነው?: 6 ሴፕቴምበር 2026። ካርዶች ምዕራፍ በምዕራፍ ይመጣሉ፤ ከእያንዳንዱ በታች ያለው መስመር ያ ካርድ ለመጨረሻ ጊዜ የተነበበበትን ቀን ይናገራል።

ያጥኑ፣ ከዚያም ራስዎን ይፈትኑ

ተማሪ እነዚህን ካርዶች ወደ መልመጃ ጥያቄዎች ይለውጣቸዋል፣ እየሠሩ ያርማቸዋል፤ ያልገባዎትንም የሚያብራራ የAI አስተማሪ አለ።

በነጻ ይጀምሩ